[Thanh Hóa xưa và nay] Linh thiêng đền Cô Bơ

Nằm trong quần thể di tích Hàn Sơn, xã Tống Sơn, tỉnh Thanh Hóa, đền Cô Bơ là một trong những địa điểm tâm linh quan trọng của tín ngưỡng thờ Mẫu Tam phủ. Đây được xem là nơi phát tích của Cô Bơ Thoải - một trong những vị thánh cô linh thiêng bậc nhất trong hệ thống Tứ phủ. Với vị trí đặc biệt bên tả ngạn sông Mã, nơi hợp lưu của nhiều dòng nước, đền Cô Bơ không chỉ là nơi hành hương mà còn sở hữu cảnh sắc hữu tình, khiến du khách nao lòng mỗi khi ghé thăm.

Theo tín ngưỡng dân gian, Cô Bơ Thoải (còn gọi là Cô Bơ Bông) là một vị tiên cô giáng trần để trợ giúp dân lành, cứu độ chúng sinh. Tương truyền, cô có phép thông linh, có thể đi mây về gió, giúp trấn áp thiên tai, mang lại mưa thuận gió hòa. Dân gian tin rằng những ai gặp khó khăn trong cuộc sống, nếu thành tâm khấn nguyện tại đền Cô Bơ, sẽ được cô che chở, phù hộ độ trì. Chính vì vậy, ngôi đền thu hút hàng nghìn du khách thập phương đến cầu an, dâng hương mỗi năm.

Đền Cô Bơ đã trải qua nhiều biến cố lịch sử. Vào những năm 1939 - 1940, giặc Nhật tàn phá, đốt phá tượng thờ và di tích đền cũ. Cụ Nguyễn Trọng Khanh, lúc bấy giờ là thủ nhang của đền, đã bí mật cứu giữ bài vị, bát hương và pho tượng Cô Bơ, sau đó xin phép lập lại đền thờ dưới danh nghĩa Đền Đức Thánh Trần để tránh sự hủy hoại của quân xâm lược.

Trải qua thời gian, với sự đóng góp của Nhân dân và lòng thành kính của khách thập phương, ngôi đền đã được phục dựng và trùng tu nhiều lần. Đến năm 1996, Đền Cô Bơ chính thức được công nhận là Di tích lịch sử - văn hóa cấp Quốc gia, trở thành một trong những địa chỉ hành hương quan trọng của xứ Thanh.

Đền Cô Bơ mang phong cách kiến trúc cổ, được tu bổ nhiều lần nhưng vẫn giữ được vẻ linh thiêng và trang trọng. Bên trong đền có các ban thờ chính như: Ban thờ Cô Bơ - là nơi đặt tượng thánh cô, được trang trí uy nghiêm với các họa tiết rồng phượng, hoa văn tinh xảo; Ban thờ Mẫu Tam phủ - là nNơi thờ Mẫu Thoải - vị thần cai quản miền sông nước; Ban thờ Quan lớn Đệ tam - là một trong các vị quan lớn hầu cận Mẫu Thoải, có công giúp dân khai hoang, lập đất.

Lễ hội đền Cô Bơ diễn ra vào ngày 12 tháng 6 âm lịch hàng năm. Đây là lễ hội lớn vùng sông nước xứ Thanh có văn hoá truyền thống lâu đời được Nhân dân trong vùng vô cùng xem trọng. Lễ hội là dịp tưởng nhớ các anh hùng dân tộc có công đánh đuổi giặc ngoại xâm và những người có công khai thiên, lập địa nên vùng đất Tống Sơn.

Với vị thế đẹp, kiến trúc hoa văn trang trí độc đáo, cảnh quan thiên nhiên thơ mộng, cùng với sự linh thiêng, ngày càng nhiều du khách từ mọi miền Tổ quốc hành hương đến đền Cô Bơ, nghe câu chuyện về Cô Bơ, làm cho ngôi đền ngày càng trở nên linh thiêng và bí ẩn hơn.

Đền Cô Bơ không chỉ là một địa điểm tín ngưỡng, mà còn là biểu tượng cho lòng tin và niềm hy vọng. Với danh tiếng đang ngày càng phổ biến, đền Cô Bơ ở xứ Thanh trở thành nơi người ta tìm đến để yên tâm tinh thần và hy vọng cho một cuộc sống trọn vẹn.

Quỳnh Anh (Tổng hợp)/Ảnh tư liệu