Thắp lửa đam mê nghiên cứu trong trường học

Không chỉ dừng lại ở việc đổi mới phương pháp truyền thụ kiến thức, thời gian qua các cơ sở giáo dục trên địa bàn tỉnh Thanh Hóa đã tạo bước chuyển mạnh mẽ trong nghiên cứu khoa học và phát huy sáng kiến kinh nghiệm.

Hiện nay, các trường đại học, cao đẳng trên địa bàn tỉnh Thanh Hóa đang đào tạo đa ngành, đa lĩnh vực với số lượng sinh viên, học sinh đông đảo. Do đó, việc biên soạn một tài liệu học tập chính thức, có tính hệ thống, gắn lý thuyết với thực tiễn địa phương là rất cấp thiết và có ý nghĩa lâu dài.

Để đáp ứng yêu cầu này, PGS.TS Lê Hoằng Bá Huyền, Tiến sĩ Lê Thị Lan (đồng chủ biên) cùng các cộng sự tại Trường Đại học Hồng Đức đã xây dựng tài liệu “Khởi nghiệp đổi mới sáng tạo” ứng dụng vào phục vụ giảng dạy, học tập tại các trường đại học, cao đẳng trên địa bàn tỉnh.

Thông qua việc tích hợp nội dung tài liệu vào các học phần phù hợp, giảng viên đã định hướng sinh viên phát triển tư duy sáng tạo, khả năng giải quyết vấn đề và tinh thần chủ động nghiên cứu. Các hoạt động như thảo luận nhóm, xây dựng ý tưởng, triển khai dự án nhỏ hay liên hệ thực tiễn được đẩy mạnh, giúp bài học trở nên sinh động và gắn với nhu cầu xã hội. Qua đó, giúp sinh viên có thêm nhiều thông tin bổ ích, được truyền cảm hứng cũng như kinh nghiệm để có sự chuẩn bị kỹ lưỡng và sẵn sàng chinh phục thành công trên con đường sự nghiệp trong tương lai.

TS Lê Thị Lan hướng dẫn sinh viên môn khởi nghiệp đổi mới sáng tạo và định hướng và khả năng, thành công khởi nghiệp trong tương lai.

Bên cạnh đổi mới giáo trình, các đề tài nghiên cứu tại các cơ sở giáo dục hiện nay còn ghi dấu ấn đậm nét với những công trình mang tầm quốc tế. Đây là minh chứng rõ nét cho sự kết hợp nhuần nhuyễn giữa tư duy khoa học và khả năng ứng dụng thực tiễn vượt trội.

Điển hình cho những nỗ lực ấy là PGS.TS Lê Văn Hiệu - giảng viên Khoa Khoa học tự nhiên, Trường Đại học Hồng Đức. Trở về sau thời gian làm nghiên cứu sinh tại Ba Lan, trong suốt 16 năm gắn bó với ngành quang tử học, ông đã chủ nhiệm nhiều đề tài cấp Nhà nước và công bố hơn 50 bài báo khoa học uy tín.

Trong đó, tiêu biểu là công trình cấp nhà nước “Kỹ thuật tán sắc và sự phát siêu liên tục trong sợi tinh thể quang tử được lấp đầy với các chất lỏng có độ phi tuyến cao”. Đề tài đã đề xuất và sản xuất được một cấu trúc sợi tinh thể quang tử được làm từ vật liệu PBG-08 với đặc tính tán sắc phẳng, băng thông rộng, độ kết hợp cao của phổ trong vùng hồng ngoại giữa với các xung cực ngắn nano giây, pico giây và đã được sử dụng để chế tạo nguồn laser. Giải pháp này không chỉ tối ưu chi phí mà còn mở ra hướng cải thiện chất lượng thiết bị y tế, góp phần nâng cao độ chính xác trong chẩn đoán và chăm sóc sức khỏe.

Chính những đóng góp giá trị đó, năm 2023 PGS.TS Lê Văn Hiệu đã đoạt giải Khuyến khích Giải thưởng sáng tạo khoa học Việt Nam.

PGS.TS Lê Văn Hiệu hướng dẫn sinh viên tham gia các đề tài khoa học.

Sức lan tỏa từ phong trào nghiên cứu khoa học không chỉ dừng lại ở những giảng đường đại học, mà còn thẩm thấu vào từng giờ học thực hành tại các cơ sở giáo dục nghề nghiệp. Tại Trường Trung cấp nghề miền núi Thanh Hóa, cùng với việc chú trọng đầu tư cơ sở vật chất và số hóa bài giảng, nhà trường đã khơi dậy mạnh mẽ tinh thần sáng tạo trong đội ngũ giảng viên.

Tiêu biểu trong số đó là “Mô hình bình trộn” của tập thể giáo viên Khoa Cơ - Điện. Đây là một mô hình thiết bị dạy học hiện đại, tính năng kỹ thuật cao, phạm vi sử dụng rộng rãi, đặc biệt hiện tại đang được sử dụng và khai thác rất hiệu quả tại Khoa Cơ - Điện. Thiết bị thể hiện gần như toàn bộ phần điện của mô hình thông dụng nhất hiện nay với cách bố trí các linh kiện phù hợp với thực tiễn, phù hợp với chương trình đào tạo và có khả năng mở rộng theo yêu cầu phát triển của chương trình đào tạo.

Các sáng kiến được ứng dụng vào công tác giảng dạy tại Trường Trung cấp nghề miền núi Thanh Hóa.

Việc phát huy sáng kiến, đề tài khoa học trong ngành giáo trên địa bàn tỉnh Thanh Hóa không chỉ góp phần nâng cao chất lượng đào tạo mà còn khơi dậy tinh thần sáng tạo, nghiên cứu trong đội ngũ giảng viên và học sinh, sinh viên. Đây là nền tảng quan trọng để gắn kết lý thuyết với thực tiễn, thúc đẩy chuyển giao tri thức và ứng dụng khoa học vào mọi lĩnh vực của đời sống xã hội.

Thời gian tới, các trường học tiếp tục quan tâm đầu tư, hoàn thiện cơ chế hỗ trợ và tạo môi trường thuận lợi để các ý tưởng khoa học được nuôi dưỡng, phát triển và lan tỏa mạnh mẽ hơn, góp phần xây dựng nguồn nhân lực chất lượng cao, tạo tiền đề vững chắc để thực hiện thắng lợi các mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh trong giai đoạn mới.

Thúy Hằng