Xử lý nhà, đất dôi dư, phát huy nguồn lực công

Sau sắp xếp đơn vị hành chính và tổ chức chính quyền địa phương 2 cấp, Thanh Hóa phát sinh số lượng lớn cơ sở nhà, đất dôi dư cần được xử lý. Thay vì để các trụ sở, công trình công cộng bỏ trống, xuống cấp và gây lãng phí nguồn lực, các địa phương đang tập trung đẩy nhanh tiến độ chuyển đổi công năng, điều chuyển hoặc khai thác theo quy định.

Trụ sở UBND xã Hoằng Đức (cũ) được sử dụng làm Nhà văn hóa thôn Phúc Thịnh, xã Hoằng Hoá.

Tại xã Hoằng Hóa, nhiều công trình từng là trụ sở làm việc của các đơn vị hành chính cấp xã trước đây đã được chuyển đổi công năng để phục vụ cộng đồng. Một trong những tài sản công được chuyển đổi công năng đó là việc cải tạo, sửa chữa trụ sở UBND xã Hoằng Đức (cũ) thành Nhà văn hóa thôn Phúc Thịnh.

Sau khi được tiếp nhận, các hạng mục như hội trường, sân khuôn viên, hệ thống điện, nước được Nhân dân chỉnh trang, bổ sung trang thiết bị cần thiết, phục vụ các hoạt động sinh hoạt cộng đồng khu dân cư.

Theo rà soát, toàn xã Hoằng Hóa có 19 cơ sở nhà, đất dôi dư cần xử lý. Trong đó, 5 cơ sở đã hoàn thành việc xử lý và đưa vào sử dụng. Các trụ sở UBND xã cũ được chuyển đổi thành nhà văn hóa, điểm sinh hoạt cộng đồng hoặc bố trí làm nơi làm việc cho các tổ chức chính trị - xã hội. Đối với các cơ sở còn lại, địa phương tiếp tục hoàn thiện hồ sơ và các thủ tục theo quy định. Trong đó, nhiều tài sản đã được phê duyệt đơn giá và công khai thông tin để lựa chọn tổ chức, cá nhân thuê, khai thác. Đây được xem là giải pháp phù hợp nhằm tránh tình trạng tài sản công bị bỏ không trong thời gian dài, đồng thời tạo nguồn thu cho ngân sách địa phương.

Cùng với Hoằng Hóa, xã Thiệu Hóa cũng đang tích cực triển khai các phương án xử lý nhà, đất dôi dư sau sắp xếp đơn vị hành chính. Sau khi rà soát, địa phương xác định có 16 cơ sở nhà, đất cần bố trí lại để phù hợp với mô hình tổ chức mới.

Trên cơ sở hiện trạng tài sản và nhu cầu sử dụng thực tế, xã đã xây dựng phương án xử lý theo từng nhóm cụ thể. Trong đó, nhóm điều chuyển kết hợp chuyển đổi công năng gồm 6 cơ sở. Các trụ sở UBND xã cũ được bố trí phục vụ lĩnh vực giáo dục, đáp ứng nhu cầu về cơ sở vật chất của các nhà trường sau khi thực hiện sắp xếp mạng lưới trường lớp.

Đối với 7 cơ sở khác, xã Thiệu Hóa thực hiện bàn giao cho Trung tâm Cung ứng dịch vụ công quản lý, khai thác theo phương án được phê duyệt. Bên cạnh hệ thống trụ sở hành chính, những công trình không còn nhu cầu sử dụng hoặc đã xuống cấp được xem xét tháo dỡ, tận dụng quỹ đất cho các công trình công cộng, khu sinh hoạt cộng đồng phù hợp với quy hoạch địa phương.

Trụ sở UBND xã Thiệu Long (cũ) được sử dụng làm nhà hiệu bộ, phòng đa năng Trường THCS Thiệu Hóa - phân hiệu Thiệu Long.

Theo Sở Tài chính Thanh Hóa, toàn tỉnh hiện có 1.285 cơ sở nhà, đất dôi dư phát sinh sau sắp xếp đơn vị hành chính và tổ chức chính quyền địa phương 2 cấp. Trong tổng số các cơ sở dôi dư, có 469 cơ sở được đề xuất chuyển đổi công năng phục vụ sinh hoạt cộng đồng; 282 cơ sở được điều chuyển hoặc kết hợp điều chuyển với chuyển đổi công năng để phục vụ lĩnh vực giáo dục, y tế và các đơn vị sự nghiệp công lập. Bên cạnh đó, 523 cơ sở được giao cho Trung tâm Cung ứng dịch vụ công cấp xã quản lý, khai thác theo hình thức cho thuê; 11 cơ sở được đề xuất giao đất hoặc cho thuê đất theo quy định của pháp luật.

Để bảo đảm quá trình xử lý tài sản công đúng quy định, tỉnh Thanh Hóa đã yêu cầu các địa phương rà soát kỹ hiện trạng, xác định rõ nhu cầu sử dụng và xây dựng phương án khai thác phù hợp đối với từng cơ sở. Nguyên tắc được đặt ra là ưu tiên sử dụng vào mục đích công cộng, phục vụ các lĩnh vực thiết yếu như: giáo dục, y tế, văn hóa; đồng thời tăng cường công khai, minh bạch trong quá trình cho thuê, điều chuyển hoặc chuyển đổi công năng.

Từ những kết quả bước đầu tại xã Hoằng Hóa, xã Thiệu Hóa và nhiều địa phương khác cho thấy, việc xử lý nhà, đất dôi dư không chỉ là giải pháp chống lãng phí, thất thoát tài sản nhà nước mà còn là cách thức quan trọng để khơi thông nguồn lực công, tạo động lực cho sự phát triển của các địa phương trong giai đoạn mới.

Trần Hà