Cầu Hàm Rồng: Hơn một thế kỷ nối những bờ lịch sử

Lịch sử cầu Hàm Rồng đã trải qua hơn một thế kỷ. Không chỉ là công trình giao thông đặc biệt của xứ Thanh, cây cầu bắc qua sông Mã còn là chứng nhân của những năm tháng chiến tranh khốc liệt.

VIDEO: Toàn cảnh cầu Hàm Rồng - Công trình giao thông đặc biệt của xứ Thanh.

Cầu Hàm Rồng nằm giữa quần thể núi Ngọc - núi Rồng, nơi dòng sông Mã uốn mình chảy qua. Đây là cây cầu đầu tiên được xây dựng bắc qua sông Mã tại Thanh Hóa, đồng thời là một trong những công trình giao thông có vị trí đặc biệt trong lịch sử phát triển của vùng đất xứ Thanh.

Những dấu mốc đầu tiên của cây cầu bắt đầu từ đầu thế kỷ XX. Công trình được khởi công năm 1901 và hoàn thành, khánh thành ngày 17/3/1905, do các kỹ sư người Đức thiết kế. Ảnh tư liệu

Sau đó, công trình được khởi công, xây dựng lại vào năm 1962 với sự giúp đỡ của các chuyên gia Liên Xô và Trung Quốc, hoàn thành và khánh thành ngày 19/5/1964.

Cầu dài khoảng 150-160m, rộng khoảng 17m, có thêm trụ giữa vững chắc. Phần giữa dành cho đường sắt, hai bên là đường ô tô và lối dành cho người đi bộ.

Trong chiến tranh phá hoại miền Bắc, cầu Hàm Rồng trở thành một trong những trọng điểm đánh phá của không quân Mỹ. Đặc biệt, các trận chiến đấu bảo vệ cầu ngày 3 và 4/4/1965 đã đi vào lịch sử với Chiến thắng Hàm Rồng.

Hòa bình lập lại, đất nước bước vào thời kỳ đổi mới và phát triển, hệ thống giao thông ngày càng được đầu tư đồng bộ. Những cây cầu mới được xây dựng, trong đó có cầu Hoàng Long và cầu Nguyệt Viên, góp phần chia sẻ trọng trách giao thông với cầu Hàm Rồng.

Cùng với sự phát triển của hệ thống giao thông, công năng của cầu Hàm Rồng cũng dần thay đổi. Cây cầu lịch sử hiện chủ yếu dành cho tuyến đường sắt Thống Nhất, trong khi giao thông đường bộ được phân bổ qua những cây cầu mới. Dẫu vậy, vai trò của Hàm Rồng không vì thế mà mất đi. Từ một công trình giao thông, cây cầu ngày càng được nhìn nhận như một phần quan trọng của di sản lịch sử - văn hóa xứ Thanh.

Khu vực Hàm Rồng đã được quy hoạch thành một quần thể di tích lịch sử - văn hóa, gắn với cảnh quan núi Ngọc, núi Rồng và dòng sông Mã. Cầu Hàm Rồng trở thành điểm đến để du khách tìm hiểu về lịch sử, về những năm tháng chiến tranh và về sức mạnh của con người trước thử thách.

Hơn một thế kỷ đã đi qua kể từ ngày cây cầu đầu tiên được dựng lên. Cầu Hàm Rồng hôm nay như một cây cầu nối quá khứ với tương lai. Đó là nơi mỗi nhịp cầu gợi nhớ một chặng đường lịch sử, dòng sông Mã nhắc về những hy sinh, mất mát và mỗi chuyến tàu đi qua như một lời khẳng định về sức sống bền bỉ của quê hương xứ Thanh.

Phương Đỗ - Hoàng Đông