Cuộc sống không phải là cuộc thi xem ai về đích trước tuổi 30

“Đến 30 tuổi phải có nhà, có xe, có công việc ổn định, thu nhập cao và một cuộc sống đáng mơ ước” từng được xem là mục tiêu phấn đấu của nhiều người. Thế nhưng, trong bối cảnh mạng xã hội bùng nổ, kinh tế số phát triển mạnh và cơ hội lẫn thách thức luôn song hành, những “cột mốc” ấy dường như đang được đẩy đến sớm hơn. Không ít người trẻ ở Thanh Hóa hôm nay bước vào một “cuộc đua” mà vạch đích thì liên tục dịch chuyển.

Mỗi ngày của chị Nguyễn Minh Hằng (28 tuổi), nhân viên tại một công ty truyền thông trên đường Nguyễn Trãi, phường Hạc Thành gần như được lấp kín bởi lịch trình dày đặc. Ban ngày làm việc tại doanh nghiệp, buổi tối học tiếng Anh, cuối tuần tham gia khóa học về trí tuệ nhân tạo (AI) và marketing số. Xen giữa những khoảng thời gian ấy là việc duy trì bán hàng trực tuyến để có thêm thu nhập.

Chị Hằng cho biết, dù công việc hiện tại ổn định nhưng vẫn luôn có cảm giác nếu dừng lại sẽ bị bỏ lại phía sau. Mỗi lần mở mạng xã hội, hình ảnh bạn bè khoe mức lương hàng chục triệu đồng, mua nhà, mua xe, khởi nghiệp thành công hay đi du lịch khắp nơi lại khiến chị tự đặt câu hỏi liệu mình đã cố gắng đủ hay chưa.

Mỗi lúc lướt mạng xã hội, chị Nguyễn Minh Hằng lại càng áp lực hơn khi nhiều người trẻ hơn mình khoe thu nhập khủng.

Không chỉ chị Hằng, nhiều người trẻ tại Thanh Hóa cũng đang lựa chọn học thêm ngoại ngữ, kỹ năng số, đầu tư chứng chỉ nghề nghiệp hoặc làm thêm sau giờ hành chính để gia tăng thu nhập và nâng cao năng lực cạnh tranh. Đây là tín hiệu tích cực, phản ánh tinh thần cầu tiến và khát vọng phát triển của thế hệ trẻ. Tuy nhiên, khi việc học tập và làm việc không còn xuất phát hoàn toàn từ nhu cầu phát triển bản thân mà bị chi phối bởi nỗi sợ tụt hậu, áp lực vô hình bắt đầu hình thành.

Là người điều hành một doanh nghiệp khởi nghiệp trong lĩnh vực truyền thông tại phường Hạc Thành, anh Trần Đăng Minh chia sẻ áp lực lớn nhất không đến từ khách hàng mà đến từ sự so sánh. Mỗi ngày đều chứng kiến câu chuyện thành công của người khác trên mạng xã hội, từ doanh thu hàng tỷ đồng đến những văn phòng hiện đại hay cuộc sống sang trọng, khiến nhiều người trẻ dễ rơi vào tâm lý mình đang chậm hơn người khác. Điều đó vô tình tạo nên áp lực phải tăng trưởng nhanh, phải mở rộng quy mô, phải thành công trước tuổi 30, trong khi mỗi doanh nghiệp đều có điều kiện, nguồn lực và hành trình phát triển khác nhau.

Áp lực nâng cao năng suất và không ngừng cập nhật kỹ năng mới đang trở thành động lực cũng như thách thức đối với nhiều lao động trẻ.

Theo nhiều khảo sát về xu hướng lao động và tâm lý giới trẻ trong những năm gần đây, áp lực tài chính, kỳ vọng về sự nghiệp và ảnh hưởng từ mạng xã hội đang trở thành những nguyên nhân hàng đầu khiến người trẻ căng thẳng. Không ít người dành phần lớn thời gian ngoài giờ làm để học thêm, làm thêm hoặc xây dựng thương hiệu cá nhân trên các nền tảng số với mong muốn gia tăng cơ hội nghề nghiệp.

Song, càng tiếp cận nhiều thông tin về thành công của người khác, họ càng dễ rơi vào trạng thái so sánh và cảm thấy bản thân tụt lại phía sau.

Theo ThS. Phạm Thị Thu Hòa, Giảng viên Khoa Tâm lý học, Trường Đại học Hồng Đức, áp lực thành công trước tuổi 30 không hoàn toàn là điều tiêu cực. Điều đó phản ánh khát vọng vươn lên, mong muốn khẳng định bản thân của người trẻ trong bối cảnh xã hội phát triển nhanh. Tuy nhiên, khi kỳ vọng vượt quá năng lực hoặc giá trị bản thân bị đặt lên bàn cân so sánh với người khác, áp lực rất dễ chuyển thành căng thẳng kéo dài.

“Mạng xã hội đang khiến nhiều người trẻ vô tình so sánh cuộc sống của mình với “ánh hào quang” của người khác. Họ chỉ nhìn thấy những thành công được chia sẻ mà không nhìn thấy những thất bại, những đánh đổi phía sau. Điều đó tạo nên cảm giác mình luôn chậm hơn, kém hơn và phải không ngừng chạy theo những chuẩn mực ngày càng cao”, ThS. Phạm Thị Thu Hòa phân tích.

Theo ThS. Phạm Thị Thu Hòa, mỗi người có xuất phát điểm, điều kiện và tốc độ phát triển khác nhau. Vì vậy, người trẻ cần xác định mục tiêu phù hợp với năng lực của bản thân, xây dựng kế hoạch phát triển theo từng giai đoạn thay vì đặt áp lực phải đạt được tất cả trước một cột mốc tuổi tác nhất định. Thành công không chỉ được đo bằng thu nhập hay tài sản mà còn ở sự trưởng thành về kỹ năng, sức khỏe tinh thần và khả năng tạo ra giá trị cho xã hội.

Ngoài giờ làm việc, nhiều bạn trẻ lựa chọn quán cà phê làm không gian học tập, làm việc, phát triển các dự án cá nhân.

Thực tế tại Thanh Hóa, cùng với sự phát triển của các khu công nghiệp, doanh nghiệp tư nhân, thương mại điện tử và chuyển đổi số, cơ hội việc làm cho lao động trẻ ngày càng đa dạng. Nhiều doanh nghiệp không chỉ tuyển dụng dựa trên bằng cấp mà còn đánh giá cao kỹ năng ngoại ngữ, công nghệ, khả năng sử dụng AI và tư duy sáng tạo. Điều này mở ra nhiều cơ hội phát triển nhưng cũng khiến yêu cầu đối với nguồn nhân lực trẻ ngày càng cao.

Không ít người cảm thấy nếu không liên tục học hỏi và cập nhật kiến thức mới sẽ rất khó cạnh tranh trên thị trường lao động.

Ở góc độ đồng hành cùng thanh niên, Bí thư Tỉnh đoàn Thanh Hóa Lê Ngọc Ánh cho rằng, khát vọng lập thân, lập nghiệp của thanh niên là động lực quan trọng thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội. Những năm gần đây, tổ chức đoàn trong tỉnh đã triển khai nhiều chương trình hỗ trợ thanh niên khởi nghiệp, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, đào tạo kỹ năng mềm, tư vấn việc làm và kết nối nguồn vốn nhằm tạo điều kiện để người trẻ phát huy năng lực.

Tuy nhiên, điều quan trọng là người trẻ cần xây dựng nền tảng vững chắc về kiến thức, kỹ năng và bản lĩnh thay vì chạy theo thành công trong thời gian ngắn, bởi mỗi người có một hành trình riêng. Thành công không nên được đo bằng việc ai đạt được nhiều thành tựu hơn trước tuổi 30 mà là khả năng kiên trì theo đuổi mục tiêu, không ngừng học hỏi và tạo ra những giá trị tích cực cho bản thân cũng như cộng đồng.

Trong bối cảnh xã hội thay đổi nhanh chóng, việc nỗ lực học tập, làm việc và không ngừng hoàn thiện bản thân là điều cần thiết. Nhưng cũng cần nhìn nhận rằng mỗi người có xuất phát điểm, điều kiện và hành trình khác nhau. Không phải ai cũng cần sở hữu nhà, xe hay đạt mức thu nhập cao trước tuổi 30 mới được xem là thành công. Đôi khi, thành công đơn giản là có một công việc phù hợp, giữ được sức khỏe, duy trì những mối quan hệ tốt đẹp và từng bước tiến gần hơn đến mục tiêu của chính mình.

Cuộc đua của người trẻ sẽ luôn tiếp diễn khi xã hội không ngừng phát triển. Song, nếu chỉ mải miết chạy theo những chuẩn mực do người khác đặt ra, vạch đích sẽ mãi ở phía trước.

Chỉ khi biết xác định giá trị cốt lõi của bản thân, kiên trì với mục tiêu đã lựa chọn và trân trọng từng bước tiến của chính mình, người trẻ mới có thể biến hành trình ấy thành động lực phát triển thay vì gánh nặng. Bởi thành công chưa bao giờ có một công thức chung, và cuộc sống cũng không phải là cuộc thi xem ai về đích trước tuổi 30.

Chi Phạm