“Đại sứ văn hóa” trong môi trường đại học

Mỗi sinh viên đều có thể trở thành một “đại sứ văn hóa” theo cách riêng của mình. Đó có thể là giới thiệu nét đẹp quê hương qua một món ăn, một phong tục, hay mang câu chuyện về văn hóa Việt Nam đến với bạn bè quốc tế thông qua các sân chơi học thuật. Những giá trị văn hóa vì thế được gìn giữ, lan tỏa và tiếp nối bằng chính sự chủ động của sinh viên trong môi trường đại học.

Phần thi của Nguyễn Phương Mai và các bạn trong hội thi “Tìm hiểu văn hóa Anh - Việt - Mỹ”.

Vừa qua, Trường Đại học Hồng Đức tổ chức hội thi “Tìm hiểu văn hóa Anh - Việt - Mỹ”, năm học 2025-2026. Đây là một trong những hoạt động “hot”, được đông đảo sinh viên mong đợi. Điểm nổi bật của hội thi là chương trình sử dụng 100% là tiếng Anh, bởi vậy đây không chỉ là một sân chơi học thuật trí tuệ mà còn là cơ hội để sinh viên thể hiện năng lực ngoại ngữ, tìm hiểu, khám phá những nét văn hóa đa dạng của các quốc gia, nhất là Việt Nam.

Chuẩn bị cho hội thi, Nguyễn Phương Mai, sinh viên Khoa Khoa học Tự nhiên, Trường Đại học Hồng Đức cùng 4 thành viên trong nhóm đã dành nhiều thời gian tìm hiểu văn hóa của ba quốc gia. Thách thức lớn nhất với các bạn là lượng kiến thức rộng, trong đó nhiều tài liệu về văn hóa quốc tế được viết bằng tiếng Anh. Tuy nhiên, đây lại là lợi thế của cả nhóm khi 5 thành viên đều có nền tảng tiếng Anh, một số bạn đã sở hữu các chứng chỉ ngoại ngữ quốc tế. Nhờ vậy, việc tìm kiếm, đọc và đối chiếu tài liệu bằng tiếng Anh trở nên thuận lợi hơn, giúp các thành viên chủ động tiếp cận thông tin thay vì chỉ dựa vào những nguồn tài liệu tiếng Việt có sẵn.

Mỗi thành viên đảm nhận một phần việc, từ tìm hiểu văn hóa quốc tế đến bổ sung kiến thức về văn hóa địa phương. Lê Phạm Đăng Dương, lớp Sư phạm Toán, thành viên của nhóm, cho biết: “Các thành viên đến từ những địa phương khác nhau nên mỗi người có những hiểu biết riêng về phong tục, tập quán và nét văn hóa nơi mình sinh ra. Quá trình cùng nhau chuẩn bị vì thế cũng trở thành dịp để các bạn chia sẻ, bổ sung kiến thức cho nhau. Điểm chung được cả nhóm hướng đến là tìm ra những nét đẹp tiêu biểu của mỗi nền văn hóa để thể hiện một cách phù hợp, dễ tiếp cận”.

Tinh thần ấy được thể hiện ngay ở phần thi chào hỏi khi nhóm xây dựng một hoạt cảnh ngắn về hoạt động trao đổi sinh viên giữa các trường đại học. Trong câu chuyện của nhóm, sinh viên tham gia chương trình trao đổi không chỉ mang theo kiến thức mà còn mang theo câu chuyện về quê hương, đất nước, trở thành một “đại sứ văn hóa” khi giới thiệu những nét đẹp ấy với bạn bè quốc tế. Ở chiều ngược lại, sinh viên quốc tế đến với Trường Đại học Hồng Đức cũng được đón tiếp bằng sự chân thành, thân thiện của những người bạn Việt Nam. Từ một phần thi, nhóm muốn gửi đi thông điệp về sự giao lưu văn hóa được bắt đầu từ chính những cuộc gặp gỡ trong môi trường đại học.

Với nền tảng ngoại ngữ và quá trình chuẩn bị kỹ lưỡng, Nguyễn Phương Mai cùng các thành viên tiếp tục thể hiện tốt kiến thức về văn hóa quốc tế và văn hóa địa phương. Sau khi đạt giải nhất hội thi, thành viên trong đội là Đoàn Thị Trang, lớp Sư phạm Lý, chia sẻ: “Qua cuộc thi, em có thêm nhiều kiến thức về văn hóa, từ những món ăn, cách sinh hoạt, cách chào hỏi đến những nét đặc trưng trong đời sống của mỗi quốc gia. Em cũng tìm hiểu thêm về môi trường học tập, các ngành học và cơ hội du học, qua đó có thêm thông tin để định hướng phù hợp cho tương lai”.

Hoạt động giao lưu giữa sinh viên Trường Đại học Hồng Đức và sinh viên đến từ Hàn Quốc.

Nếu Nguyễn Phương Mai và các thành viên trong nhóm lan tỏa các giá trị văn hóa qua một hội thi, thì Phan Thị Giang, sinh viên Khoa Du lịch, Trường Đại học Hồng Đức, lại chọn những sản vật quê nhà để kể câu chuyện về nơi mình sinh ra. Trong các hoạt động bày bán, giới thiệu sản phẩm do nhà trường tổ chức, Giang mang đến những đặc sản của vùng núi Linh Sơn như bánh nhãn, cơm lam... Với Giang, mỗi sản phẩm không chỉ là một món ăn quen thuộc mà còn gắn với vùng đất, nếp sống và những phong tục đã được gìn giữ qua nhiều thế hệ. Khi được giới thiệu tại trường, những sản vật ấy có thêm cơ hội đến với bạn bè ở nhiều địa phương.

Giang hiểu rằng việc lan tỏa vẻ đẹp quê hương có thể bắt đầu từ những điều giản dị. Một món ăn quen thuộc với người bản địa nhưng mới lạ trong mắt bạn bè ở nơi khác; một phong tục tưởng chừng bình thường với người này lại có thể gợi sự tò mò, thích thú với người khác. Từ đó, sinh viên có thêm cơ hội kể về quê hương mình và hiểu hơn về nơi “chôn nhau cắt rốn” của những người bạn cùng lớp, cùng trường. Mỗi vùng đất có một cách lưu giữ văn hóa riêng và khi những điều ấy được chia sẻ đồng nghĩa câu chuyện văn hóa được lan tỏa.

Bởi vậy, với sinh viên đại học ngoài môi trường học tập, nghiên cứu là không gian để những giá trị văn hóa từ nhiều vùng miền được gặp gỡ. Trong quá trình giao lưu và tham gia các hoạt động chung, những điều vốn quen thuộc với mỗi người có cơ hội lan tỏa ra nhiều người. Quan trọng hơn, khi chủ động giới thiệu về quê hương, sinh viên cũng có dịp hiểu sâu hơn về chính những giá trị văn hóa địa phương. Để kể được câu chuyện về một món ăn, một bộ trang phục hay một phong tục, các bạn phải tìm hiểu nguồn gốc, ý nghĩa và cách những giá trị ấy được gìn giữ trong đời sống. Từ đó, văn hóa không chỉ được biết đến qua sách vở mà hiện diện trong những hoạt động cụ thể của sinh viên. Mỗi người, bằng những việc mình làm và cách mình chia sẻ, có thể trở thành một người kể chuyện về quê hương, đưa những nét văn hóa gần gũi đến với bạn bè và cộng đồng.

Bài và ảnh: Phan Vân