Hương quê ven đường

Những sạp hàng mộc mạc ven đường không chỉ thuận tiện để người đi đường, du khách dừng chân mua sắm, mà còn góp phần quảng bá sản vật địa phương, tạo thêm sinh kế cho người dân và lan tỏa hương vị quê hương trên mỗi cung đường.

Dưa hấu nơi vùng biên Quang Chiểu được bà con giới thiệu, bày bán dọc Quốc lộ 15C qua địa bàn.

Khi mặt trời ló rạng trên Cổng trời Trung Lý là lúc bà Lý Thị Sai, dân tộc Mông ở bản Khằm mang rau, củ, quả trồng trên nương, rẫy bày bán ven Quốc lộ 15C. Nơi đây cũng là điểm dừng chân của nhiều người dân, du khách khi đến với Mường Lát (cũ) thân thương, vì vậy những sản vật của địa phương được nhiều người thích thú lựa chọn mua về. Hằng ngày, bà Sai ngồi sau sạp hàng nhỏ, nở nụ cười hiền hậu mỗi khi có một chiếc xe chầm chậm dừng lại. Suốt gần bảy năm nay, bà Lý Thị Sai vẫn đều đặn mang nông sản của gia đình và bà con trong bản ra ven đường bán. Mỗi mùa một thức quà, khi thì dứa giống Lào, dưa Mông; lúc lại đến mùa đào, mận, ớt, hoa đu đủ, dưa bở, mướp hay rau dớn... Không có cửa hàng khang trang, cũng chẳng có biển hiệu bắt mắt, nhưng chính sự tươi ngon của nông sản cùng nụ cười chân chất của người bán đã níu chân biết bao du khách trên hành trình lên miền biên viễn.

Tại điểm dừng chân nơi Cổng trời Trung Lý có khoảng 5 - 6 hộ tập trung bày bán nông sản do bà con làm ra. Cùng với bày bán trực tiếp, tại điểm dừng chân Cổng trời, ban quản lý bản Khằm cùng người dân còn giới thiệu, quảng bá nông sản trực tiếp trên mạng xã hội, thu hút nhiều lượt xem. Xã Trung Lý thường xuyên tuyên truyền, vận động người dân bán hàng đúng nơi quy định, không lấn chiếm hành lang an toàn giao thông, bảo đảm vệ sinh môi trường, giữ gìn cảnh quan; đồng thời khuyến khích bà con giới thiệu, quảng bá nông sản đặc trưng gắn với xây dựng hình ảnh điểm đến thân thiện. Với nhiều du khách, chuyến đi qua Cổng trời Trung Lý sẽ chẳng thể trọn vẹn nếu chưa một lần dừng chân mua vài quả dứa ngọt, vài cân mận chín hay trò chuyện đôi câu với người bản địa hiền lành. Điều còn đọng lại sau mỗi chuyến đi xa, không chỉ là vị ngọt của trái chín đầu mùa, mà chính là hơi ấm tình người mộc mạc gửi gắm trong từng thức quà quê, theo mãi người đi trên những cung đường vạn dặm.

Người dân, du khách dừng chân nơi Cổng trời Trung Lý mua các sản vật do đồng bào Mông nơi đây làm ra.

Dọc theo Quốc lộ 15C đoạn qua bản Lốc Há (sau sáp nhập thành bản Cặt mới), xã Nhi Sơn, nhiều năm nay, mỗi khi đến mùa mận, đào, bà con đồng bào Mông bày bán, giới thiệu cho người dân, du khách qua đường. Những vườn đào, mận bên Quốc lộ 15C cũng là điểm dừng chân cho du khách ghé thăm, vừa mua đào, vừa check-in với vườn đào, mận. Bản Lốc Há trước sáp nhập có khoảng 20ha trồng đào, mận với nhiều hộ trồng quy mô lớn như hộ ông Gia Văn Sóng, Va Văn Cô, Sung Gia Pó, Gia Văn Khua... Trong đó, gia đình anh Gia Văn Sóng và chị Sông Thị Pa là một trong những hộ tiên phong. Với hơn 7 năm kinh nghiệm, anh Sóng đang sở hữu hơn 400 gốc đào lai, 300 gốc đào ta (đào rừng) và hơn 50 cây mận cơm. Hiện nay, bản Lốc Há đã thành lập được tổ sản xuất mận tam hoa theo tiêu chuẩn VietGAP gồm 6 hộ. Mỗi mùa mận, đào... bên Quốc lộ 15C cũng rộn ràng người dân, khách đi đường ghé mua, vì vậy đặc sản Nhi Sơn cũng được nhiều người biết đến.

Ở xứ Thanh, dọc tuyến đường không chỉ đơn thuần làm nhiệm vụ giao thông, mà đã tự bao giờ trở thành “con đường của hương quê”. Nơi miền núi cao, biên giới, bên ven đường thuộc các xã Trung Lý, Nhi Sơn, Pù Nhi, Quang Chiểu... đón lòng người bằng hương vị của dứa Lào, dưa Mông, sắc đỏ của đào, mận đầu mùa, hay những gùi măng rừng, mật ong nguyên chất và cả những sạp dưa hấu mộc mạc. Nơi miền núi thấp, các xã Kim Tân, Như Xuân, Như Thanh... ngan ngát tỏa hương với những sạp mít chín cây ngọt lịm, những rổ ổi, cam, bưởi vừa rời cành còn nguyên cuống lá. Vùng đồng bằng như Yên Định, Lưu Vệ, Nông Cống... bà con xếp ngay ngắn những bắp ngô non còn nguyên lớp râu vàng óng, quả dưa bở, dưa vàng rám nắng, giới thiệu đến khách qua đường. Miền ven biển, dọc các tuyến đường du lịch ven biển, người dân lại giới thiệu những tinh túy của khơi xa với những chai nước mắm truyền thống đậm đà, hải sản khô hay mắm tép thơm ngon. Có những đặc sản không cần đến những gian hàng lớn hay biển quảng cáo rực rỡ. Chỉ cần vài chiếc mẹt đơn sơ, một tấm bạt nhỏ bên vệ đường và nụ cười hiền hậu của người bán đã đủ để níu giữ một hành trình.

Những sạp hàng ven đường nơi vùng quê xứ Thanh vì thế đã trở thành điểm kết nối giữa người làm ra nông sản với người thưởng thức. Đó không chỉ mang giá trị kinh tế, giúp tiêu thụ sản phẩm do bàn tay người nông dân cần mẫn làm ra, mà còn tự hào kể câu chuyện về đất đai, khí hậu, về mồ hôi và niềm vui lao động. Mỗi người dân ngồi bên sạp hàng ấy, vô hình đã trở thành một “đại sứ” của quê hương gìn giữ, lan tỏa giá trị nông sản địa phương.

Bài và ảnh: Ngọc Huấn