Lan tỏa giá trị di sản từ không gian mạng

Trong bối cảnh chuyển đổi số diễn ra mạnh mẽ, mạng xã hội đang trở thành kênh truyền thông quan trọng góp phần lan tỏa các giá trị văn hóa, lịch sử đến đông đảo công chúng. Từ cách tiếp cận linh hoạt, sinh động và khả năng tương tác cao, các nền tảng số không chỉ mở rộng không gian quảng bá di sản mà còn tạo điều kiện để cộng đồng tham gia gìn giữ, phát huy những giá trị truyền thống bằng nhiều hình thức mới.

Lễ hội Sết Boóc Mạy của người Thái, xã Xuân Du.

Thanh Hóa hiện có hơn 1.500 di tích lịch sử - văn hóa, danh lam thắng cảnh đã được kiểm kê, xếp hạng và bảo vệ cùng hơn 300 lễ hội truyền thống được duy trì hằng năm. Kho tàng di sản phong phú ấy không chỉ hiện diện trong những mái đình cổ kính, những đền đài, thành quách hay các lễ hội truyền thống, mà đang từng bước xuất hiện trên không gian mạng bằng nhiều hình thức sinh động.

Từ những hình ảnh, đoạn video ngắn, các buổi phát trực tiếp đến những sản phẩm số ứng dụng công nghệ hiện đại, nhiều địa phương và đơn vị quản lý di tích đang tận dụng lợi thế của mạng xã hội để quảng bá hình ảnh, lan tỏa giá trị văn hóa và kết nối di sản với cộng đồng. Mạng xã hội trở thành “cánh cửa” mới để công chúng tiếp cận di sản bằng những cách thức trực quan, sinh động và thuận tiện hơn.

Tại xã Hoằng Châu, mỗi khi địa phương tổ chức lễ hội hay sự kiện văn hóa, đội ngũ làm công tác truyền thông đều chủ động ghi hình, xây dựng video, thực hiện các buổi phát trực tiếp và đăng tải trên fanpage của xã. Cách làm này được thể hiện rõ qua lễ hội truyền thống Thành hoàng làng Vũ Viết Thành năm 2026. Những hoạt động xung quanh lễ hội như: nghi thức rước kiệu hay các tiết mục văn nghệ, màn pháo hoa nghệ thuật không chỉ thu hút người dân tham gia mà còn lan tỏa mạnh mẽ trên không gian mạng. Ví như video ghi lại màn pháo hoa đạt khoảng 44,6 nghìn lượt xem, gần 1.000 lượt like, bình luận, chia sẻ trên facebook; video về nghi thức rước kiệu thu hút hơn 10,2 nghìn lượt xem, hơn 500 lượt chia sẻ, bình luận...

Chị Trương Thị Hằng, Trung tâm Cung ứng dịch vụ công xã Hoằng Châu, cho biết: “Chúng tôi xác định mạng xã hội là kênh thông tin nhanh và hiệu quả để quảng bá những giá trị văn hóa truyền thống của địa phương. Qua các video, hình ảnh được chia sẻ, nhiều người con xa quê có thể theo dõi các hoạt động văn hóa ngay từ nơi mình sinh sống. Không ít người sau khi xem đã chia sẻ lại trên trang cá nhân, góp phần lan tỏa hình ảnh quê hương đến nhiều người hơn”.

Không chỉ ở xã Hoằng Châu, có nhiều địa phương hay khu di tích, điểm đến văn hóa trên địa bàn tỉnh đã và đang tận dụng hiệu quả các nền tảng số để quảng bá hình ảnh và lan tỏa giá trị di sản. Những hình ảnh, video về lễ hội Lam Kinh, lễ hội đền Bà Triệu, các hoạt động văn hóa truyền thống hay trải nghiệm tham quan tại các di tích thường xuyên được cập nhật trên facebook, tiktok, zalo và nhiều nền tảng khác, góp phần đưa các giá trị văn hóa của xứ Thanh đến gần hơn với công chúng.

Các hoạt động tại Lễ hội Thành hoàng làng Vũ Viết Thành năm 2026 được đăng tải trên các nền tảng mạng xã hội.

Thành Nhà Hồ là một trong những đơn vị đi đầu trong ứng dụng công nghệ số phục vụ công tác bảo tồn và phát huy giá trị di sản. Theo đó, đơn vị đã xây dựng chương trình thuyết minh 3D giới thiệu tổng quát những giá trị nổi bật của di sản. Đồng thời, đẩy mạnh nghiên cứu, ứng dụng công nghệ 3D trên website, giúp du khách có thể khám phá, tìm hiểu và cập nhật thông tin về khu di sản bằng điện thoại thông minh với hình ảnh trực quan, sinh động. Song song với đó, đơn vị còn duy trì fanpage “Di sản Thế giới Thành Nhà Hồ” với hơn 5.200 lượt theo dõi cùng các nền tảng tiktok, zalo và các nhóm cộng đồng trên mạng xã hội. Hình ảnh, video về hoạt động bảo tồn, nghiên cứu, giáo dục di sản, lễ hội và trải nghiệm tham quan thường xuyên được cập nhật, tạo nên nguồn tư liệu phong phú cho người dân và du khách.

Phó Giám đốc Ban Quản lý Di sản Thành Nhà Hồ và các di tích trọng điểm tỉnh, Trịnh Hữu Anh cho biết: “Việc khuyến khích người dân, nhất là thế hệ trẻ tham gia sáng tạo và chia sẻ nội dung về di sản không chỉ góp phần quảng bá hình ảnh Thành Nhà Hồ đến đông đảo công chúng mà còn nâng cao trách nhiệm của cộng đồng trong công tác bảo tồn và phát huy giá trị di sản. Khi mỗi người trở thành một người kể chuyện về di sản, những giá trị văn hóa sẽ có thêm cơ hội lan tỏa mạnh mẽ và bền vững hơn trên môi trường số”.

Một điểm đáng chú ý là quá trình lan tỏa di sản trên môi trường số không chỉ đến từ các cơ quan quản lý hay đơn vị truyền thông mà còn từ chính cộng đồng. Tại nhiều di tích, lễ hội truyền thống, hình ảnh người dân dùng điện thoại ghi lại những nghi lễ đặc sắc, các trò diễn dân gian rồi đăng tải lên facebook, tiktok hoặc phát trực tiếp trên trang cá nhân đã trở nên quen thuộc. Chị Quách Thị Duyên, xã Xuân Du chia sẻ: “Lễ hội Sét Boóc Mạy là nét đẹp văn hóa mà người Thái luôn trân trọng gìn giữ. Khi chia sẻ những hình ảnh, video về lễ hội lên mạng xã hội, tôi không chỉ muốn lưu giữ những khoảnh khắc đẹp mà còn mong nhiều người biết đến và yêu hơn văn hóa dân tộc mình”.

Giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Lê Văn Trung cho biết: “Việc ứng dụng công nghệ và khai thác hiệu quả các nền tảng mạng xã hội không chỉ góp phần quảng bá hình ảnh di sản đến đông đảo công chúng mà còn mở rộng cơ hội tiếp cận cho thế hệ trẻ. Đây là một trong những giải pháp quan trọng để đưa di sản đến gần hơn với đời sống đương đại, khơi dậy niềm tự hào, ý thức trách nhiệm của cộng đồng trong bảo tồn và phát huy các giá trị văn hóa truyền thống. Thời gian tới, ngành văn hóa sẽ tiếp tục đẩy mạnh chuyển đổi số trong lĩnh vực di sản, đồng thời khuyến khích các địa phương, đơn vị đổi mới phương thức truyền thông, tạo sức lan tỏa sâu rộng hơn đối với các giá trị văn hóa của xứ Thanh”.

Bài và ảnh: Thùy Linh