Ngày này năm xưa (23/7): Chuyến bay đầu tiên của người Việt vào vũ trụ

Ngày này năm xưa (23/7) ghi dấu nhiều sự kiện có ý nghĩa trong lịch sử dân tộc, từ ngày sinh của Giáo sư Tạ Quang Bửu, ngày hy sinh của nhà cách mạng Hồ Tùng Mậu đến cột mốc người Việt Nam đầu tiên bay vào vũ trụ.

Hai nhà du hành vũ trụ Phạm Tuân và Viktor Vassilyevich Gorbatko. Ảnh tư liệu.

* Nổi bật là sự kiện ngày 23/7/1980, Anh hùng Lực lượng vũ trang Nhân dân, Trung tướng, phi công Phạm Tuân cùng nhà du hành vũ trụ Liên Xô Viktor Vasilyevich Gorbatko thực hiện chuyến bay vào vũ trụ trên tàu Soyuz 37. Với chuyến bay này, Phạm Tuân trở thành người Việt Nam và người châu Á đầu tiên bay vào vũ trụ.

Trong gần 8 ngày làm việc trên quỹ đạo, đoàn đã thực hiện nhiều chương trình nghiên cứu khoa học, trong đó có các thí nghiệm do phía Việt Nam đề xuất như Hạ Long 1, Hạ Long 2, thí nghiệm hồ quang, phân cực và nhiều nghiên cứu về vật liệu trong điều kiện không trọng lực. Phạm Tuân cũng mang theo quốc kỳ Việt Nam, Tuyên ngôn Độc lập và Di chúc của Chủ tịch Hồ Chí Minh lên không gian.

Chuyến bay trở thành dấu mốc lịch sử, mở ra những bước hợp tác đầu tiên giữa Việt Nam và Liên Xô trong lĩnh vực nghiên cứu, ứng dụng công nghệ vũ trụ; đồng thời góp phần vun đắp quan hệ hữu nghị truyền thống giữa hai nước.

Đại tướng Võ Nguyên Giáp và Giáo sư Tạ Quang Bửu. Ảnh tư liệu.

* Ngày 23/7/1910, Giáo sư Tạ Quang Bửu chào đời tại làng Hoành Sơn, tổng Nam Hoa, huyện Nam Đàn, tỉnh Nghệ An (nay thuộc xã Khánh Sơn, tỉnh Nghệ An). Ông là một trong những trí thức lớn của Việt Nam, từng học tại Trường Quốc học Huế, Trường Bưởi và du học tại Pháp, Anh, theo học ngành toán học và vật lý tại Đại học Oxford.

Sau Cách mạng Tháng Tám năm 1945, Giáo sư Tạ Quang Bửu đảm nhiệm nhiều cương vị quan trọng trong lĩnh vực quốc phòng, giáo dục và khoa học. Ông có nhiều đóng góp đối với sự nghiệp xây dựng nền khoa học, giáo dục đại học và đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao của đất nước. Với những cống hiến to lớn, ông được Đảng và Nhà nước trao tặng Huân chương Hồ Chí Minh cùng nhiều phần thưởng cao quý khác.

Bác Hồ và đồng chí Hồ Tùng Mậu. Ảnh tư liệu.

* Ngày 23/7/1951 là ngày hy sinh của nhà hoạt động cách mạng Hồ Tùng Mậu. Sinh năm 1896 tại làng Quỳnh Đôi, huyện Quỳnh Lưu, tỉnh Nghệ An, đồng chí là một trong những cán bộ tiền bối tiêu biểu của Đảng, có nhiều đóng góp trong phong trào yêu nước và cách mạng Việt Nam. Trên đường đi công tác tại Liên khu IV, đồng chí đã anh dũng hy sinh sau trận oanh tạc của máy bay thực dân Pháp.

Chủ tịch Hồ Chí Minh duyệt đội danh dự Quân đội Liên Xô trong lễ đón đoàn đại biểu Chính phủ Việt Nam thăm chính thức Liên Xô, ngày 12/7/1955. Ảnh tư liệu.

* Một sự kiện đáng chú ý khác diễn ra vào ngày 23/7/1955, khi Chủ tịch Hồ Chí Minh báo cáo với Nhân dân Thủ đô về kết quả chuyến thăm Liên Xô và Trung Quốc. Trong bài phát biểu, Người nhấn mạnh: "Chúng ta phải học tinh thần tự lập tự cường, tinh thần hăng hái thi đua sản xuất và tiết kiệm của nhân dân các nước bạn... Chúng ta phải bồi dưỡng lòng nồng nàn yêu nước và tinh thần quốc tế chân chính".

Lời dạy của Chủ tịch Hồ Chí Minh tiếp tục khẳng định tinh thần tự lực, tự cường, đồng thời nhấn mạnh vai trò của đoàn kết quốc tế trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc.

LP (tổng hợp)