Người nước ngoài ở xứ Thanh (Bài 3): Đồng hành cùng hội nhập

Thanh Hóa đang mở rộng cánh cửa hội nhập, không chỉ đón dòng vốn đầu tư mà còn chào đón những chuyên gia, kỹ sư, nhà quản lý và người lao động nước ngoài đến làm việc, sinh sống. Cùng với sự phát triển ấy, yêu cầu đặt ra không chỉ là thu hút nguồn lực quốc tế mà còn phải xây dựng một môi trường quản lý hiện đại, minh bạch, an toàn để người nước ngoài yên tâm gắn bó, doanh nghiệp ổn định sản xuất và địa phương phát triển bền vững.

Công an phường Hàm Rồng triển khai mô hình “5 không trong quản lý người nước ngoài” tại một doanh nghiệp có người lao động nước ngoài đang làm việc.

Đồng hành cùng doanh nghiệp

Sau những câu chuyện của ông Michael W. Savidge, ông Yeon Young Jin hay ông Chen Chun-Liang mà chúng tôi đã gặp gỡ và trò chuyện, có thể thấy phía sau quyết định lựa chọn Thanh Hóa của mỗi chuyên gia, nhà quản lý nước ngoài là cả một môi trường đầu tư, làm việc và sinh sống đang từng bước được hoàn thiện. Thu hút đầu tư không chỉ dừng ở việc mở rộng cánh cửa, mà còn là xây dựng một môi trường đủ an toàn, minh bạch để người nước ngoài yên tâm gắn bó lâu dài.

Những năm gần đây, cùng với quá trình hội nhập quốc tế và thu hút đầu tư, số lượng người nước ngoài nhập cảnh cư trú, hoạt động trên địa bàn tỉnh liên tục tăng qua từng năm (trung bình tăng hơn 20.000 lượt người nước ngoài/năm). Chỉ thị số 02/CT-UBND ngày 19/1/2026 của Chủ tịch UBND tỉnh Thanh Hóa được ban hành nhằm tăng cường công tác quản lý nhập cảnh, xuất cảnh, cư trú và hoạt động của người nước ngoài trong tình hình mới (viết tắt Chỉ thị số 02). Mục tiêu của chỉ thị không chỉ là quản lý chặt chẽ hơn mà còn hướng tới xây dựng môi trường đầu tư, làm việc và sinh sống an toàn, minh bạch. Đồng thời, tạo điều kiện thuận lợi cho hội nhập quốc tế gắn với bảo đảm quốc phòng - an ninh và trật tự an toàn xã hội.

Nếu doanh nghiệp là nơi người nước ngoài trực tiếp làm việc, thì Ban Quản lý Khu Kinh tế Nghi Sơn và các Khu công nghiệp (KKTNS&CKCN) tỉnh Thanh Hóa được xem là một trong những đầu mối đồng hành cùng họ ngay từ khi dự án bắt đầu triển khai.

Ông Trần Chí Thanh, Phó trưởng Ban Quản lý KKTNS&CKCN tỉnh Thanh Hóa, cho biết: Thời gian qua ban thường xuyên phối hợp với Công an tỉnh, Sở Nội vụ và các đơn vị liên quan tuyên truyền, tập huấn cho doanh nghiệp sử dụng lao động nước ngoài. Đồng thời, hướng dẫn thực hiện các quy định về cư trú, lưu trú, tuyển dụng, sử dụng lao động. Tổ chức kiểm tra, kịp thời chấn chỉnh những trường hợp vi phạm. Song song với công tác quản lý, ban còn xác định phương châm “Đồng hành cùng doanh nghiệp, lấy nhà đầu tư làm trung tâm phục vụ”. Các hội nghị đối thoại, gặp gỡ doanh nghiệp được tổ chức thường xuyên nhằm kịp thời tháo gỡ khó khăn, vướng mắc trong quá trình đầu tư, xây dựng và sản xuất, kinh doanh; phối hợp giải quyết các thủ tục liên quan đến đầu tư, đất đai, xây dựng, môi trường, lao động và hạ tầng kỹ thuật.

“Hiện nay, tại KKTNS&CKCN của tỉnh có 57 doanh nghiệp FDI sử dụng 784 lao động nước ngoài, chủ yếu là chuyên gia, kỹ sư và lao động kỹ thuật cao. Họ không chỉ trực tiếp vận hành các dự án trọng điểm mà còn tham gia đào tạo nguồn nhân lực, chuyển giao công nghệ và kinh nghiệm quản lý cho đội ngũ lao động Việt Nam”, ông Trần Chí Thanh thông tin.

Từ góc nhìn doanh nghiệp, ông Michael W. Savidge, Phó Tổng Giám đốc Công ty TNHH Điện Nghi Sơn 2, Giám đốc Nhà máy Nhiệt điện BOT Nghi Sơn 2 cho rằng, để Việt Nam nói chung và Thanh Hóa nói riêng thu hút thêm chuyên gia quốc tế, cần tiếp tục nghiên cứu những chính sách thị thực linh hoạt hơn đối với người nước ngoài có nhu cầu làm việc, sinh sống lâu dài.

Theo ông Michael, cùng với môi trường đầu tư ổn định, việc tạo điều kiện thuận lợi về thủ tục sẽ góp phần giữ chân nguồn nhân lực chất lượng cao. Hiện nay, việc gia hạn visa vẫn chủ yếu gắn với thời hạn hợp đồng lao động, còn visa du lịch thường chỉ có thời hạn ngắn.

“Nếu có những chính sách thị thực dài hạn hơn cho những người có nhu cầu làm việc, sinh sống hoặc quay trở lại Việt Nam nhiều lần thì sẽ tạo thêm sức hút đối với các chuyên gia quốc tế. Đối với doanh nghiệp, mục tiêu lớn nhất không chỉ là vận hành hiệu quả nhà máy mà còn là chuyển giao toàn bộ công nghệ, kinh nghiệm và văn hóa quản trị cho đội ngũ kỹ sư Việt Nam sau thời gian thực hiện dự án BOT”, ông Michael chia sẻ.

Giữ chân nguồn nhân lực chất lượng cao

Theo thống kê, hiện Thanh Hóa có 2.856 lao động nước ngoài đang làm việc tại 375 doanh nghiệp, đến từ nhiều quốc gia và vùng lãnh thổ, trong đó đông nhất là Trung Quốc, Đài Loan, Hàn Quốc, Philippines, Nhật Bản, Ghana và Ấn Độ.

Ông Hoàng Ngọc Trung, Phó Giám đốc Sở Nội vụ Thanh Hóa, cho biết: Xác định quản lý lao động nước ngoài là nhiệm vụ liên ngành, thời gian qua Sở Nội vụ Thanh Hóa duy trì cơ chế phối hợp thường xuyên với Công an tỉnh, Ban Quản lý KKTNS&CKCN, UBND các địa phương cùng các sở, ngành liên quan trong quản lý người nước ngoài làm việc trên địa bàn. Sau khi Chỉ thị số 02 được ban hành, sở tập trung tiếp nhận, thẩm định và giải quyết các thủ tục về cấp mới, cấp lại, gia hạn giấy phép lao động, giấy xác nhận không thuộc diện cấp giấy phép lao động; tăng cường hướng dẫn doanh nghiệp thực hiện đúng các quy định của pháp luật. Hiện nay, các doanh nghiệp nộp trực tuyến (toàn trình) qua Cổng dịch vụ công quốc gia được miễn các khoản phí, lệ phí.

“Sở Nội vụ cũng tăng cường công tác hậu kiểm, hướng dẫn doanh nghiệp thực hiện đầy đủ các quy định về lao động, bảo hiểm xã hội và các nghĩa vụ liên quan. Phối hợp với các cơ quan chức năng xử lý những trường hợp sử dụng lao động không đúng quy định. Thực tế cho thấy vẫn còn một số doanh nghiệp sử dụng lao động nước ngoài chưa có giấy phép lao động hoặc sử dụng không đúng nội dung ghi trong giấy phép. Bên cạnh đó, hệ thống dữ liệu về lao động nước ngoài giữa các ngành vẫn chưa được liên thông hoàn toàn; rào cản ngôn ngữ cũng khiến quá trình hoàn thiện hồ sơ của doanh nghiệp đôi khi gặp khó khăn. Thời gian tới, Sở Nội vụ sẽ tiếp tục phối hợp với các cơ quan chức năng xây dựng cơ chế chia sẻ dữ liệu, đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin, nâng cao chất lượng trao đổi thông tin giữa các đơn vị. Tăng cường kiểm tra, hướng dẫn doanh nghiệp thực hiện đúng quy định của pháp luật”, ông Hoàng Ngọc Trung trao đổi.

Cùng với cải cách thủ tục hành chính, hiện nay, Công an tỉnh Thanh Hóa phối hợp triển khai mô hình “5 không trong quản lý người nước ngoài” (Không cư trú trái phép; không lao động trái phép; không vi phạm pháp luật; không che giấu vi phạm; không để phát sinh phức tạp về an ninh trật tự). Thông qua việc rà soát cư trú, tuyên truyền pháp luật, phối hợp với doanh nghiệp và các lực lượng liên quan, mô hình góp phần nâng cao hiệu quả quản lý Nhà nước, đồng thời tạo môi trường an toàn, thuận lợi để người nước ngoài yên tâm sinh sống, làm việc trên địa bàn.

Trong quá trình hội nhập, quản lý không còn chỉ là kiểm tra hay xử lý vi phạm, mà là đồng hành để kiến tạo một môi trường làm việc, đầu tư minh bạch, an toàn và chuyên nghiệp. Khi người nước ngoài cảm thấy được tôn trọng, được bảo đảm quyền lợi và yên tâm gắn bó, đó cũng là lúc Thanh Hóa khẳng định sức hấp dẫn của một địa phương năng động, cởi mở và sẵn sàng đồng hành cùng bạn bè quốc tế trong xây dựng và phát triển.

Bài và ảnh: Ngọc Huấn