Sáng tạo - Phương thức làm việc và sinh tồn trong tương lai

Sáng tạo không phải là câu chuyện của riêng lĩnh vực, ngành nghề nào. Chúng ta đều là người làm việc sáng tạo. Ở hiện tại và cả tương lai, sáng tạo chính là lý do sinh tồn của chúng ta.

Trước tác động của cuộc cách mạng 4.0, sự phát triển như vũ bão của khoa học công nghệ, hội nhập quốc tế sâu rộng, sức sáng tạo của con người là tài nguyên vô cùng quan trọng, là một trong những nguồn lực cốt lõi thúc đẩy kinh tế - xã hội.

Nhà kinh tế học Richard Florida từng nhận định: “Động lực của đổi mới chính là nâng cao sức sáng tạo của con người, bởi sức sáng tạo của con người đóng vai trò quan trọng trong kinh tế và xã hội của chúng ta... Mong muốn sáng tạo là thuộc tính quan trọng để phân biệt con người với các loài vật khác”. Trong bối cảnh hiện nay, thuộc tính ấy đang được kích thích ở quy mô chưa từng thấy.

Chúng ta đang bước vào thời đại coi kĩ thuật số, trí tuệ nhân tạo và người máy là tiêu chuẩn, các thuật toán và robot đang dần thay thế rất nhiều công việc mang tính lặp lại của chúng ta, chỉ chừa lại vai trò sáng tạo cho con người.

“Sáng tạo là đối mặt với những điều mình chưa biết, giải quyết những vấn đề chưa có lời giải, cũng có nghĩa là phá vỡ giới hạn”.

Tuy nhiên, cũng chính chúng ta, vì rất nhiều lý do khác nhau, dường như chưa biết cách khai mở, phát huy tối đa, thậm chí lãng phí nguồn tài nguyên, nguồn lực cốt lõi này.

Từ kinh nghiệm thực tiễn và những trăn trở ấy đã trở thành tiền đề cho sự ra đời cuốn sách “Sáng tạo - phương thức làm việc và sinh tồn trong tương lai” của tác giả Phương Quân (Đỗ Thủy Hạnh dịch, 2021, NXB Thanh Niên).

Tác giả Phương Quân là chuyên gia mạng Internet nghiên cứu sâu về nội dung, công nghệ và quản lý trang web; từng đảm nhiệm vị trí giám đốc điều hành của Cyzone.cn và CTO của Modern Media Group... Bắt đầu từ năm 2010, ông đã mở ra một chuyên mục thảo luận về quản lý sáng tạo trên Cbnweek.com và thu hút được đông đảo sự chú ý của mọi người.

Hơn 300 trang sách được cấu trúc thành 3 phần, mỗi phần bao gồm nhiều chương, mục giúp người đọc tiếp cận, tiếp nhận và xử lý kiến thức một cách khoa học, bài bản.

Phần I, tác giả tập trung phân tích bốn yếu tố trong quản lý sáng tạo, từ cảm hứng đến sản phẩm. “Quản lý sáng tạo” – thoạt tiên, khái niệm này dễ gây cảm giác khác với nhận thức thông thường của mọi người. Bởi lẽ, sáng tạo thường gắn với cảm hứng, trực giác, nghệ thuật, luôn được nhìn nhận ở trạng thái thoải mái, tự do, thăng hoa trong tư duy và cảm xúc.

Mở ra nhiều tầng nhận thức, quản lý sáng tạo liên quan đến quá trình giải quyết vấn đề hay tạo ra sản phẩm sáng tạo của một cá nhân hoặc một nhóm, quá trình này sử dụng tính sáng tạo của cá nhân giao thoa với sự đổi mới trong chiến lược của công ty hoặc tổ chức, đồng thời cũng bị hạn chế bởi tiêu chuẩn thẩm mĩ và thể chế hóa của xã hội.

Quản lý sáng tạo còn liên quan đến cách thức tư duy trong não bộ của con người, cũng chính là quá trình chúng ta xử lý thông tin, phương thức để xây dựng cơ cấu tổ chức, là cách tạo ra sản phẩm sáng tạo.

Phần II của cuốn sách cung cấp cho độc giả phương pháp luận trong quản lý sáng tạo, thông qua việc nhận diện đúng vấn đề cần giải quyết và hiện thực hóa sáng tạo. Độc giả có thể tìm thấy rất nhiều công cụ hữu ích dùng để giải quyết “các vấn đề sáng tạo”, xử lý “kết quả sáng tạo” và “tiến hành sáng tạo”.

Phần III – phương thức tư duy sáng tạo: các kỹ năng tư duy có ý nghĩa tương tự như những giờ học thực hành sau khi đã kinh qua hệ thống luận đề, luận chứng sắc bén, sinh động. Có quá nhiều thứ mà chúng ta phải đối mặt, vượt qua để viết nên hành trình sáng tạo của riêng mình.

Từ việc chúng ta đối mặt với thế giới bên ngoài, sự lặp đi lặp lại một thao tác, công việc, ý nghĩ đến nhàm chán và cũ mòn mỗi ngày cho đến việc đối diện với nội tâm để tìm được mạch nguồn sáng tạo, sự kết nối giữa bên ngoài và bên trong. Mỗi người đều phải tìm hiểu cách thức và rèn luyện khả năng dùng trí tuệ của mình để nhìn thấy những điều chưa biết, tiến hành học tập và phản xạ lâu dài một cách có ý thức.

Với những kiến thức tổng hợp sâu sắc, khả năng phân tích, lập luận chặt chẽ lồng ghép với các câu chuyện, bài học thực tiễn được kể một cách khéo léo, duyên dáng, tác giả Phương Quân đã thực sự ghi dấu ấn trên hành trình sáng tạo cá nhân và lan tỏa giá trị của sự sáng tạo trong công việc và cuộc sống. Cuốn sách “Sáng tạo – phương thức làm việc và sinh tồn trong tương lai” được giới chuyên môn ghi nhận, đánh giá cao.

“Trong thời đại luôn đòi hỏi sự sáng tạo, đổi mới ngày nay, cuốn sách này đặc biệt có giá trị, nó sẽ gợi mở cho các nhà quản lý cách thức để duy trì, khích lệ sự sáng tạo từ góc độ tổ chức, đồng thời tạo ra những sản phẩm độc đáo, đáng để trân trọng và phát huy” - Nam Lập Tân, nhà sáng lập kiêm CEO của Cyzone.cn dành nhiều lời khen ngợi cho cuốn sách.

Phan Kiếm Phong, nhà sáng lập WorkFace - cộng đồng dành cho các nhà sáng lập Trung Quốc chia sẻ: “Peter Ferdinand Drucker định nghĩa nên người lao động tri thức, còn Phương Quân định nghĩa nên nhà sáng tạo. Cuốn sách của Phương Quân nêu rõ bản chất của làm việc chính là sáng tạo. Điều này sẽ khiến cho sáng tạo không còn mơ hồ nữa mà trở thành nền móng cho các khái niệm để chúng ta nhận thức thế giới”.

Sáng tạo không chỉ là điểm sáng của cảm hứng. Đó vừa là thách thức lớn đồng thời cũng là cơ hội cho mỗi người chúng ta trong xã hội đương đại và cả hành trình kiến tạo tương lai. Cuốn sách “Sáng tạo – phương thức làm việc và sinh tồn trong tương lai” đã đưa ra đáp án thuyết phục cho những câu hỏi, mệnh đề khó về sáng tạo. Đồng thời, cuốn sách cung cấp nhiều cách lí giải độc đáo trên các phương diện: quản lý sáng tạo, phương pháp luận, hệ thống và thiết kế sản phẩm, từ đó giúp chúng ta tìm hiểu về thời đại mới và cách thức để đạt được giá trị bền vững của con người.

Hoàng Linh