[Thanh Hóa xưa và nay] Nghĩa trang Liệt sĩ Hàm Rồng - nơi ký ức mãi xanh

Mỗi độ tháng bảy, khi cả nước hướng về Ngày Thương binh - Liệt sĩ 27/7, Nghĩa trang Liệt sĩ Hàm Rồng lại đón những dòng người đến dâng hương, tưởng niệm.

Giữa những hàng cây xanh mát, từng hàng mộ trắng nằm ngay ngắn, nhắc nhớ về một thời khói lửa mà Hàm Rồng từng là “tọa độ lửa” của miền Bắc. Hơn nửa thế kỷ trước, vùng đất Hàm Rồng rung chuyển bởi bom đạn. Để bảo vệ cây cầu huyết mạch nối liền hai miền, biết bao chiến sĩ, thanh niên xung phong, dân quân tự vệ và người dân Thanh Hóa đã anh dũng chiến đấu.

Giữa phố thị ồn ào, Nghĩa trang Liệt sỹ Hàm Rồng nằm lặng lẽ bên bờ Nam sông Mã trên vùng đất Nam Ngạn xưa, là nơi yên nghỉ của hơn 2.000 Anh hùng liệt sỹ. Họ là những người con ưu tú của xứ Thanh “ra đi” ở tuổi 20 trong các cuộc kháng chiến chống Pháp, chống Mỹ và quân tình nguyện Việt Nam làm nghĩa vụ quốc tế tại Lào.

Có những người mãi mãi dừng lại ở tuổi đôi mươi, gửi lại tuổi xuân nơi mảnh đất này để đổi lấy những nhịp cầu thông suốt và bầu trời bình yên cho Tổ quốc. Chiến tranh đã lùi xa, Hàm Rồng hôm nay khoác lên mình một diện mạo mới. Cây cầu vẫn vắt mình qua dòng sông Mã, những con đường rộng mở, những khu dân cư ngày càng khang trang. Tiếng bom năm nào đã được thay bằng nhịp sống yên bình của một thành phố đang từng ngày phát triển.

Hàng ngàn ngôi mộ nằm sát nhau, hiên ngang đứng giữa đất trời như minh chứng hùng hồn về một thời khói lửa.

Nhưng giữa những đổi thay ấy, Nghĩa trang Liệt sĩ Hàm Rồng vẫn lặng lẽ ở đó, như một cột mốc nhắc nhở về những hy sinh không bao giờ được phép lãng quên. Mỗi dịp 27/7, những nén hương được thắp lên, những ngọn nến tri ân bừng sáng trên từng phần mộ. Những bước chân của cựu chiến binh, của đoàn viên thanh niên, học sinh và người dân từ khắp nơi tìm về không chỉ để tưởng nhớ, mà còn để lắng nghe câu chuyện của một vùng đất anh hùng. Mỗi tấm bia là một cuộc đời, một ước mơ còn dang dở, cũng là minh chứng cho lòng yêu nước, tinh thần bất khuất của dân tộc.

Có người nói, giá trị của hòa bình không được đo bằng những gì chúng ta đang có, mà bằng những gì cha ông đã phải đánh đổi để gìn giữ.

Đứng giữa Nghĩa trang Liệt sĩ Hàm Rồng trong một chiều tháng bảy, cảm nhận làn gió từ dòng sông Mã thổi qua, mới càng thấm thía rằng cuộc sống bình yên hôm nay được viết nên từ sự hy sinh của biết bao người đi trước.

Chiến tranh đã lùi xa, tất cả đã trở thành quá khứ. Nhưng những nỗi đau, nỗi nhớ mong da diết vẫn hằn sâu trong mắt người ở lại.

Thanh Hóa đổi thay từng ngày, nhưng lòng biết ơn thì chưa bao giờ cũ. Và Nghĩa trang Liệt sĩ Hàm Rồng sẽ mãi là địa chỉ đỏ, nơi nhắc mỗi thế hệ hôm nay sống xứng đáng hơn với những hy sinh đã làm nên hòa bình, độc lập và tương lai của quê hương, đất nước.

^* Bài viết có sử dụng hình ảnh của tác giả Hoàng Đông

Dương Ngân (tổng hợp)