[Thanh Hoá xưa và nay] Nơi dấu xưa hòa cùng nhịp sống mới

Giữa nhịp sống hối hả và những lo toan thường nhật, có những nơi chỉ cần một lần tìm về, lòng người như chậm lại. Ở vùng biển Tiên Trang, tựa lưng vào vách núi Bồ, hướng mặt ra biển cả, chùa Đồng - tên chữ Hán là Linh Ứng tự - là một không gian như thế.

Sóng biển ngàn năm vẫn cần mẫn vỗ bờ bên những rặng phi lao xanh ngát. Trong khung cảnh ấy, mái cổ tự trên lưng núi trở thành một điểm tựa tâm linh, nơi người dân sau những chuyến vươn khơi bám biển, hay du khách sau những bộn bề cuộc sống, tìm về để lòng mình được lắng lại.

Theo sử liệu và truyền tích của vùng đất, chùa Đồng có niên đại từ thời Lý. Bên cửa biển, giữa thế núi và thế nước hài hòa, nơi đây từng là danh thắng để các bậc đế vương xa giá về tụng kinh, niệm Phật. Qua những biến thiên của lịch sử, dấu tích ngôi chùa từng có lúc chìm sâu dưới lòng đất, tưởng như chỉ còn lại trong ký ức của người dân địa phương.

Nhưng ký ức về một vùng đất không dễ phai mờ.

Mạch nguồn tâm linh được gìn giữ qua nhiều thế hệ, để rồi từ những dấu tích còn lại, chùa Đồng được khai quang, phục dựng và từng bước hoàn thiện diện mạo.

Trên diện tích khoảng 5 ha, quần thể được quy hoạch thành ba tầng: chùa Thượng, chùa Trung và chùa Hạ. Từ lưng núi Bồ, những mái chùa hướng ra biển Tiên Trang, tạo nên một không gian vừa trầm mặc, cổ kính, vừa khoáng đạt giữa núi rừng và biển cả.

Đằng sau sự đổi thay của một công trình văn hóa, tâm linh, là sự chung tay của cấp ủy, chính quyền, Nhân dân và cộng đồng doanh nghiệp địa phương. Với những người gắn bó với Tiên Trang, đóng góp cho việc tôn tạo chùa Đồng không chỉ là sự sẻ chia về nguồn lực, mà còn là cách gìn giữ một phần ký ức quê hương, vun bồi những giá trị tinh thần cho cộng đồng.

Bởi vậy, từng viên gạch, từng hàng cây, từng khoảng sân được chăm chút nơi đây đều mang theo tình cảm và niềm tự hào về mảnh đất mình sinh ra, lớn lên và gắn bó.

Về với chùa Đồng, bước chân du khách như chậm lại. Men theo những bậc đá rợp bóng cây xanh lên chùa Thượng, giữa hương trầm và gió biển, những âm thanh của cuộc sống dường như lùi xa. Trước mắt là biển xanh rộng mở, phía sau là núi Bồ, còn giữa khoảng giao hòa ấy là mái chùa trầm mặc qua thời gian.

Đặc biệt, mỗi mùa vu lan báo hiếu, không gian chùa Đồng lại càng trở nên lắng đọng. Hoa đăng, ánh nến trải dọc sân chùa và những lối đi, soi sáng những khoảnh khắc thành kính của mỗi người khi trở về với đạo lý uống nước nhớ nguồn, tưởng nhớ công ơn sinh thành, dưỡng dục của cha mẹ và cầu mong bình an cho gia đình.

Nắng chiều buông trên biển Tiên Trang, những vệt vàng trải dài trên mái ngói và hàng cây quanh chùa. Tiếng chuông chùa Đồng ngân vang, hòa cùng tiếng sóng vỗ bờ, tạo nên một bản hòa âm vừa khoáng đạt vừa thanh thản.

Ở nơi này, những dấu tích của một vùng đất giàu chiều sâu văn hóa vẫn được nâng niu giữa một không gian đang từng bước đổi thay. Quá khứ không nằm lại phía sau, mà hiện diện trong từng mái chùa, từng câu chuyện, từng nghi lễ và trong cách cộng đồng hôm nay gìn giữ những giá trị đã được trao truyền.

Để rồi giữa biển trời xứ Thanh, chùa Đồng không chỉ là một điểm đến tâm linh. Đó còn là nơi gặp gỡ giữa ký ức và hiện tại, giữa giá trị truyền thống và nhịp sống mới, góp thêm một nét đẹp vào hành trình gìn giữ và phát huy những giá trị văn hóa của quê hương Thanh Hóa.

Dương Ngân (tổng hợp)/Ảnh tư liệu