Thanh niên khởi nghiệp từ những vấn đề của thực tiễn

Khởi nghiệp không nhất thiết phải bắt đầu từ những ý tưởng lớn, mà có thể xuất phát từ chính những vấn đề đặt ra trong đời sống và sản xuất. Với Dự án nuôi sâu canxi làm thức ăn chăn nuôi PROTIMAX, bốn sinh viên Trường Đại học Hồng Đức đang tìm cách tận dụng phụ phẩm nông nghiệp để tạo ra nguồn nguyên liệu mới. Hành trình của nhóm cho thấy tinh thần chủ động của người trẻ, đồng thời đặt ra yêu cầu về những điều kiện cần thiết để ý tưởng khởi nghiệp có thể đi vào thực tế.

Ý tưởng từ thực tiễn

Chi phí thức ăn chăn nuôi và tình trạng lãng phí phụ phẩm nông nghiệp là những vấn đề nhóm sinh viên Trường Đại học Hồng Đức lựa chọn để phát triển dự án PROTIMAX - nuôi sâu canxi làm thức ăn chăn nuôi.

Tại cuộc thi Dự án khởi nghiệp trong đoàn viên thanh niên tỉnh Thanh Hóa năm 2026, PROTIMAX đã mang về giải Khuyến khích cho đội.

Sâu canxi, hay ấu trùng ruồi lính đen, có khả năng sử dụng một số loại phụ phẩm hữu cơ phù hợp làm nguồn dinh dưỡng, tạo sinh khối giàu protein. Từ đặc tính này, nhóm hướng đến phát triển nguồn nguyên liệu bổ sung cho thức ăn chăn nuôi, đồng thời nghiên cứu tận dụng phần chất thải sau quá trình nuôi làm phân bón hữu cơ khi đáp ứng yêu cầu kỹ thuật.

Nguyễn Phương Anh, thành viên của nhóm chia sẻ: “Một trong những thách thức nhóm xác định ngay từ đầu là thói quen sử dụng thức ăn công nghiệp của người chăn nuôi. Khi sâu canxi còn là nguyên liệu khá mới với nhiều hộ dân, việc tạo dựng niềm tin và chứng minh hiệu quả sử dụng là điều cần thiết. Qua tiếp cận một số hộ chăn nuôi tại phường Đông Tiến và xã Quảng Ngọc, nhóm nhận thấy người dân bước đầu quan tâm đến mô hình nhưng vẫn cần thêm thông tin và trải nghiệm thực tế”.

Theo kế hoạch, nhóm dự kiến lựa chọn từ 5 - 10 hộ để liên kết thử nghiệm, hướng dẫn kỹ thuật và ghi nhận kết quả. Nhóm mong muốn người chăn nuôi có thể trực tiếp đánh giá hiệu quả sản phẩm, qua đó giúp dự án hoàn thiện quy trình, giá bán và phương thức tiếp cận thị trường.

Đến nay, nhóm đã nghiên cứu tài liệu khoa học về thành phần dinh dưỡng của sâu canxi, xây dựng quy trình nuôi gồm bốn khu chức năng và dự toán kinh phí đầu tư. Tuy nhiên, hiệu quả của mô hình vẫn cần được kiểm chứng qua kiểm nghiệm và thử nghiệm thực tế. Nhóm cũng xác định cần thêm nguồn vốn, hỗ trợ chuyên môn và kết nối với các cơ sở chăn nuôi để từng bước hoàn thiện sản phẩm.

Tạo điều kiện để ý tưởng phát triển thành mô hình khởi nghiệp

Từ ý tưởng đến sản phẩm có khả năng thương mại hóa là chặng đường không dễ dàng, nhất là với những nhóm khởi nghiệp còn hạn chế về kinh nghiệm và nguồn lực. Với PROTIMAX, nhóm dự toán cần khoảng 250,5 triệu đồng để đầu tư ban đầu. Ngoài vốn, dự án còn phải giải quyết các yêu cầu về kiểm soát điều kiện nuôi, chất lượng nguyên liệu, kiểm nghiệm sản phẩm, thủ tục kinh doanh và tìm kiếm đầu ra.

Theo lộ trình dự kiến, năm 2027 nhóm tập trung hoàn thiện mô hình, xây dựng thương hiệu và hướng tới sản lượng 8 - 10 tấn sâu tươi. Dự toán tài chính của nhóm đặt mục tiêu doanh thu khoảng 600 - 800 triệu đồng trong năm đầu. Việc hiện thực hóa mục tiêu còn phụ thuộc vào kết quả thử nghiệm, chi phí sản xuất, khả năng đáp ứng yêu cầu chất lượng và nhu cầu của thị trường.

Để một dự án khởi nghiệp có thể phát triển, ý tưởng và sự nhiệt huyết của người trẻ là điều kiện khởi đầu, nhưng chưa đủ. Nhóm cần có cơ hội tiếp cận chuyên gia, cơ sở nghiên cứu, nguồn vốn phù hợp và những đối tác có khả năng hỗ trợ kiểm chứng sản phẩm. Đặc biệt, việc kết nối với các hộ chăn nuôi, trang trại và doanh nghiệp có nhu cầu sẽ giúp dự án đánh giá đúng khả năng ứng dụng, thay vì chỉ dựa vào những tính toán trên kế hoạch.

Đối với thanh niên, các cuộc thi khởi nghiệp có ý nghĩa trong việc khuyến khích tinh thần sáng tạo, tạo môi trường để trình bày ý tưởng, nhận phản biện và kết nối với những người có kinh nghiệm.

Với những dự án gắn với sản xuất nông nghiệp như PROTIMAX, hỗ trợ cần đi vào nhu cầu cụ thể: tạo điều kiện thử nghiệm ở quy mô phù hợp; kết nối với cơ sở chuyên môn để đánh giá chất lượng; tư vấn phương án kinh doanh và hỗ trợ tiếp cận các nguồn vốn hợp pháp. Đây cũng là cơ sở để người trẻ từng bước chuyển từ tư duy xây dựng ý tưởng sang năng lực tổ chức, vận hành một mô hình thực tế.

Khởi nghiệp cũng không đồng nghĩa với việc phải nhanh chóng mở rộng quy mô hay đạt doanh thu lớn. Đối với những nhóm sinh viên đang ở giai đoạn đầu, việc xác định đúng nhu cầu, thử nghiệm có kiểm soát, chứng minh hiệu quả và điều chỉnh sản phẩm theo phản hồi của người sử dụng là những bước đi quan trọng. Từ quá trình đó, người trẻ có thể tích lũy kinh nghiệm, nâng cao năng lực quản lý và từng bước xác định hướng phát triển phù hợp.

Câu chuyện của PROTIMAX cho thấy tinh thần khởi nghiệp có thể bắt đầu từ việc nhận diện những vấn đề gần gũi trong đời sống, sản xuất, sau đó tìm cách giải quyết bằng tri thức và sự chủ động. Để những ý tưởng được hiện thực hoá, bên cạnh nỗ lực của mỗi cá nhân, cần có môi trường hỗ trợ đủ thiết thực để thanh niên được thử sức, được hướng dẫn và có cơ hội tiếp cận thị trường. Khi ý tưởng được kiểm chứng bằng hiệu quả thực tế, khởi nghiệp mới có thể tạo ra giá trị cho người trẻ và đóng góp thiết thực vào sự phát triển kinh tế - xã hội của địa phương.

Nam Phương