Từ tình nguyện đến kiến tạo: Vai trò mới của tuổi trẻ trong chuyển đổi số

Từ những thao tác đơn giản trên điện thoại của người dân đến việc xây dựng các nền tảng số, tuổi trẻ Thanh Hóa đang không chỉ hỗ trợ mà còn trực tiếp kiến tạo, biến chuyển đổi số thành trải nghiệm gần gũi, hữu ích trong cộng đồng. Màu áo xanh giờ đây không chỉ là dấu ấn của tinh thần tình nguyện, mà còn là biểu tượng của sáng tạo, kết nối và cả niềm tin vào những thay đổi tích cực.

Đoàn viên, thanh niên hỗ trợ người dân tiếp cận dịch vụ công trực tuyến.

“Cầu nối số” đưa công nghệ đến gần người dân

Khắp các địa phương trong tỉnh, hình ảnh đoàn viên, thanh niên hướng dẫn người dân sử dụng dịch vụ công trực tuyến, cài đặt ứng dụng hay thanh toán không tiền mặt đã trở nên quen thuộc. Từ bộ phận “một cửa” đến từng thôn bản, màu áo xanh lặng lẽ kết nối công nghệ với đời sống thường nhật.

Nhờ sự gần gũi, kiên nhẫn và am hiểu công nghệ của tuổi trẻ, nhiều người dân, đặc biệt là người cao tuổi, đã từng bước vượt qua rào cản số. Những thao tác từng xa lạ như nộp hồ sơ trực tuyến, tra cứu thông tin hay thanh toán điện tử nay đã trở nên dễ dàng hơn, tạo cảm giác tự tin và an tâm trong từng bước đi của họ.

Trong các đợt cao điểm hỗ trợ vận hành chính quyền địa phương 2 cấp, hàng trăm đội hình thanh niên tình nguyện đã được thành lập, thu hút hàng chục nghìn lượt đoàn viên tham gia. Những việc làm giản dị như “cầm tay chỉ việc” đang góp phần hình thành những “công dân số” trong cộng đồng.

Anh Đoàn Công Sơn, Bí thư Đoàn xã Quảng Ninh, chia sẻ: “Khó nhất không phải là công nghệ mà là thay đổi thói quen. Khi đến từng khu dân cư, hướng dẫn trực tiếp, bà con thấy thao tác đơn giản, họ tự tin hơn. Chỉ cần làm cùng vài lần, họ đã có thể tự thao tác - đó là niềm vui lớn nhất của chúng tôi. Có những cụ già lần đầu nộp hồ sơ trực tuyến, rồi cười vui khi làm được, tôi cảm nhận được giá trị thật sự của công việc mình làm”.

Không chỉ hỗ trợ người dân, nhiều đoàn viên còn trực tiếp tham gia vận hành hệ thống số tại cơ sở, biến chuyển đổi số từ khái niệm thành trải nghiệm cụ thể, gần gũi trong đời sống hằng ngày.

Từ lực lượng hỗ trợ đến chủ thể kiến tạo

Trước đây, vai trò của thanh niên chủ yếu gắn với hoạt động tình nguyện; nay, họ đang dần trở thành lực lượng trực tiếp kiến tạo giá trị trong chuyển đổi số.

Tại các cơ quan, đơn vị và doanh nghiệp công nghệ, nhiều đoàn viên không chỉ vận hành hệ thống mà còn chủ động đề xuất sáng kiến, cải tiến quy trình, xây dựng các giải pháp số phù hợp với thực tiễn địa phương.

Anh Lê Trọng Chung, Bí thư Đoàn Thanh niên VNPT Thanh Hóa, cho biết: “Lợi thế lớn nhất của đoàn viên thanh niên là khả năng tiếp cận nhanh với công nghệ mới. Nhiều bạn trẻ không chỉ triển khai nền tảng số, hỗ trợ người dân tiếp cận dịch vụ công trực tuyến, mà còn đề xuất cải tiến quy trình để phù hợp với đặc thù từng địa phương. Ví dụ, rút gọn thao tác cho một số dịch vụ công giúp người dân thao tác nhanh hơn, thuận tiện hơn. Khi thấy phản hồi tích cực từ cộng đồng, các bạn ấy có thêm động lực để tiếp tục sáng tạo.”

Đoàn viên VNPT Thanh Hóa tham gia phát triển, vận hành các nền tảng số.

Không gian sáng tạo của tuổi trẻ còn lan tỏa sang văn hóa và kinh tế số. Gần 200 di tích lịch sử, văn hóa trên địa bàn tỉnh đã được số hóa, gắn mã QR, giúp người dân và du khách dễ dàng tiếp cận thông tin qua các thiết bị thông minh. Những giá trị truyền thống nhờ đó được truyền tải bằng ngôn ngữ mới, sinh động, gần gũi hơn và dễ đi vào lòng người.

Chị Phạm Thị Duyên, Bí thư Đoàn phường Đông Quang, chia sẻ: “Đoàn Thanh niên không chỉ số hóa các di tích được xếp hạng mà còn cả những di tích chưa được xếp hạng. Nội dung được trình bày ngắn gọn, dễ hiểu, giúp người dân và du khách tiếp cận thuận tiện. Nhiều bạn trẻ khi quét QR đều tỏ ra thích thú - đó là dấu hiệu cho thấy phương thức này đang phát huy hiệu quả".

Tuổi trẻ tham gia số hóa di tích, góp phần lưu giữ và lan tỏa giá trị văn hóa bằng công nghệ số.

Trong lĩnh vực kinh tế số, thanh niên tiếp tục tiên phong khi hỗ trợ các hộ kinh doanh đưa sản phẩm lên sàn thương mại điện tử, quảng bá trên nền tảng số. Không ít bạn trẻ còn chủ động làm việc trong các lĩnh vực công nghệ cao như thiết kế, lập trình, marketing số, cung cấp dịch vụ số cho thị trường trong và ngoài nước.

Từ những hoạt động cụ thể, có thể thấy vai trò của thanh niên đang dịch chuyển rõ rệt - từ lực lượng hỗ trợ sang chủ thể kiến tạo. Không chỉ đồng hành, họ đang trực tiếp góp phần thay đổi nhận thức, cách vận hành và phát triển xã hội số.

Chuyển đổi số là hành trình dài, nhưng cũng là cơ hội để bứt phá. Và trong hành trình ấy, tuổi trẻ Thanh Hóa đang khẳng định vị trí không thể thay thế - bằng nhiệt huyết, trí tuệ, niềm say mê sáng tạo và khát vọng cống hiến, góp phần xây dựng một xã hội số hiện đại, nhân văn và bền vững.

Hồng Tư