Ứng dụng dữ liệu dân cư trong quản lý cử tri: Bước tiến trong chuyển đổi số phục vụ bầu cử

Thực hiện chủ trương đẩy mạnh chuyển đổi số và ứng dụng dữ liệu dân cư trong quản lý Nhà nước, Công an tỉnh đang tích cực triển khai phần mềm quản lý cử tri trên nền tảng Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư, phục vụ công tác chuẩn bị bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI và đại biểu HĐND các cấp, nhiệm kỳ 2026 – 2031. Không chỉ bảo đảm dữ liệu cử tri chính xác, đồng bộ, hệ thống còn tạo thuận lợi hơn cho người dân thực hiện quyền bầu cử.

Công an xã Vạn Xuân, tỉnh Thanh Hóa rà soát, đối chiếu thông tin công dân trên Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư nhằm phục vụ công tác lập và quản lý danh sách cử tri tại địa phương.

Trước đây, việc lập danh sách cử tri chủ yếu được thực hiện bằng phương pháp thủ công, cán bộ cơ sở phải tiến hành rà soát từng hộ gia đình, đối chiếu thông tin dân cư, sau đó tổng hợp danh sách bằng các biểu mẫu giấy. Quá trình trên không chỉ tốn nhiều thời gian và công sức, mà còn tiềm ẩn nguy cơ xảy ra sai sót, như trùng lặp thông tin, bỏ sót cử tri đủ điều kiện...

Giờ đây, với việc triển khai phần mềm quản lý cử tri, toàn bộ quá trình rà soát và lập danh sách được thực hiện trên môi trường số. Hệ thống cho phép khai thác trực tiếp dữ liệu từ Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư – nguồn dữ liệu chính thống, được cập nhật thường xuyên theo thời gian thực. Nhờ đó, các thông tin cơ bản của cử tri như họ tên, ngày tháng năm sinh, nơi đăng ký thường trú hoặc tạm trú đều được quản lý đồng bộ, chính xác và dễ dàng tra cứu.

Một trong những ưu điểm nổi bật của phần mềm quản lý cử tri dựa trên dữ liệu dân cư là khả năng hạn chế tối đa tình trạng trùng lặp thông tin. Hiện nay, mỗi công dân Việt Nam đều được cấp một mã định danh cá nhân duy nhất. Mã định danh này gắn liền với toàn bộ thông tin cơ bản của công dân trong hệ thống dữ liệu dân cư quốc gia. Vì vậy, ngay cả khi nhiều người có cùng họ tên hoặc trùng ngày tháng năm sinh thì hệ thống vẫn có thể phân biệt chính xác từng cá nhân.

Việc chuẩn hóa và số hóa dữ liệu cử tri được xác định là nhiệm vụ quan trọng trong quá trình chuẩn bị bầu cử. Thông qua phần mềm quản lý cử tri, lực lượng Công an phối hợp chặt chẽ với cấp ủy, chính quyền địa phương và các ngành liên quan để rà soát, bổ sung và điều chỉnh danh sách cử tri.

Đến thời điểm hiện tại, Công an các xã, phường trên địa bàn tỉnh đã phối hợp xác định và tạo hơn 3.381 khu vực bỏ phiếu trên hệ thống phần mềm. Đồng thời, dữ liệu của hơn 3 triệu cử tri đã được gắn với các địa điểm bỏ phiếu cụ thể, đạt tỷ lệ 100%. Kết quả ấy góp phần bảo đảm dữ liệu cử tri luôn đạt yêu cầu “đúng, đủ, sạch, sống”, tạo nền tảng quan trọng cho công tác tổ chức bầu cử.

Bên cạnh đó, việc ứng dụng phần mềm quản lý cử tri cũng giúp giảm đáng kể khối lượng công việc cho đội ngũ cán bộ cơ sở. Các thao tác rà soát, thống kê và tổng hợp dữ liệu được thực hiện nhanh chóng trên hệ thống, từ đó tiết kiệm thời gian, nhân lực cũng như chi phí in ấn và lưu trữ hồ sơ.

Theo Đại úy Nguyễn Hồng Khang, Trưởng Công an xã Vạn Xuân, cho biết: "Việc ứng dụng dữ liệu dân cư đã giúp lực lượng Công an xã khắc phục nhiều hạn chế của phương thức rà soát thủ công trước đây. Không chỉ nâng cao độ chính xác của dữ liệu, hệ thống phần mềm còn giúp địa phương dễ dàng cập nhật những biến động về dân cư như thay đổi nơi cư trú, đăng ký tạm trú hoặc các thay đổi khác liên quan đến thông tin cá nhân. Nhờ đó, danh sách cử tri luôn được cập nhật kịp thời, hạn chế sai sót, bảo đảm thông tin cử tri đầy đủ, chính xác, đảm bảo quyền bầu cử của công dân đúng quy định”.

Trong quá trình niêm yết danh sách cử tri, các địa phương đặc biệt chú trọng bảo đảm an toàn thông tin cá nhân của công dân. Theo quy định, danh sách cử tri được niêm yết công khai chỉ hiển thị các thông tin cơ bản như họ tên, ngày tháng năm sinh và nơi thường trú. Những dữ liệu cá nhân khác không được công khai, nhằm bảo đảm quyền riêng tư của công dân. Ngoài ra, hệ thống phần mềm quản lý cử tri cũng được thiết kế với các cơ chế bảo mật nghiêm ngặt. Chỉ những cá nhân và cơ quan có thẩm quyền mới được phép truy cập và khai thác dữ liệu theo đúng quy định. Điều này góp phần nâng cao tính minh bạch và bảo đảm an toàn thông tin trong toàn bộ quá trình chuẩn bị bầu cử.

Công an phường Đông Sơn hướng dẫn người dân sử dụng ứng dụng định danh điện tử VNeID để tra cứu thông tin liên quan đến cuộc bầu cử.

Cùng với việc triển khai phần mềm quản lý cử tri, lực lượng Công an cơ sở cũng đẩy mạnh tuyên truyền, hướng dẫn người dân sử dụng ứng dụng định danh điện tử VNeID để tra cứu thông tin liên quan đến cuộc bầu cử. Thông qua ứng dụng này, người dân có thể dễ dàng theo dõi khu vực bỏ phiếu của mình, tra cứu danh sách cử tri hoặc gửi yêu cầu thay đổi nơi bỏ phiếu ngay trên điện thoại di động. Nhờ đó, người dân có thể chủ động hơn trong việc nắm bắt thông tin và thực hiện quyền bầu cử của mình mà không cần phải đến trực tiếp các điểm niêm yết danh sách cử tri như trước đây.

Bà Nguyễn Thị Hương, Tổ dân phố Cựu Tự, phường Đông Sơn cho biết, sau khi được Công an phường hướng dẫn, bà đã biết cách sử dụng ứng dụng VNeID để theo dõi thông tin về cuộc bầu cử. Theo bà, việc tra cứu thông tin trên điện thoại giúp người dân nắm bắt thông tin nhanh chóng và thuận tiện hơn.

Trong bối cảnh chuyển đổi số đang được đẩy mạnh trên nhiều lĩnh vực của đời sống xã hội, việc ứng dụng dữ liệu dân cư và các nền tảng công nghệ vào quản lý cử tri không chỉ giúp nâng cao hiệu quả quản lý Nhà nước, mà còn tạo điều kiện để người dân tiếp cận thông tin bầu cử nhanh chóng, thuận tiện hơn. Đây không chỉ là bước chuẩn bị quan trọng cho cuộc bầu cử sắp tới, mà còn góp phần thúc đẩy quá trình xây dựng nền hành chính hiện đại, minh bạch, hướng tới phục vụ người dân ngày càng tốt hơn.

Hoàng Mai