Câu chuyện của những “Đại sứ Văn hóa đọc”

Mỗi cuốn sách mở ra một câu chuyện, mỗi bài dự thi có một cách cảm nhận riêng, nhưng đều gặp nhau ở tình yêu sách và mong muốn lan tỏa những giá trị tốt đẹp. Đó cũng là câu chuyện được viết nên bởi những “Đại sứ Văn hóa đọc” tỉnh Thanh Hóa năm 2026.

Phát động từ tháng 3/2026, Cuộc thi “Đại sứ Văn hóa đọc” tỉnh Thanh Hóa năm nay thu hút đông đảo học sinh các trường tiểu học, THCS và THPT trên địa bàn tỉnh, với 10.588 bài dự thi, trong đó có 10.523 bài viết và 65 video clip. Đằng sau những con số ấy là câu chuyện về hành trình đến với sách của học sinh xứ Thanh cùng nhiều câu chuyện đẹp về sách, về con người và cuộc sống. Qua từng trang viết, video, các em cho thấy sức mạnh của văn hóa đọc: khơi mở trí tưởng tượng, nuôi dưỡng tâm hồn và gieo những hạt mầm nhân ái trong mỗi người.

Tại lễ tổng kết, trao giải cuộc thi vừa được Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch phối hợp cùng Sở Giáo dục và Đào tạo tổ chức, 6 giải Nhất, 15 giải Nhì, 18 giải Ba và 28 giải Khuyến khích đã được trao cho các thí sinh. Cùng với đó là 4 giải chuyên đề dành cho những tác phẩm nổi bật ở các nội dung.

Các thí sinh được trao giải Nhất tại Lễ trao giải Cuộc thi “Đại sứ Văn hóa đọc” tỉnh Thanh Hóa năm 2026.

Lê Nguyễn Hà Anh, học sinh lớp 7B, Trường THCS Trần Mai Ninh, Phường Hạc Thành - một trong sáu thí sinh đạt giải Nhất đã gây ấn tượng tốt với Ban giám khảo qua bài dự thi theo hình thức video được triển khai thành hai phần. Phần đầu, em chia sẻ cảm nhận sau khi đọc cuốn sách “Mưa đỏ” - tác phẩm viết về cuộc chiến đấu ác liệt tại Thành cổ Quảng Trị, nơi những người lính trẻ Việt Nam năm xưa đã chiến đấu và hy sinh vì tình yêu quê hương, đất nước cùng khát vọng hòa bình.

Qua cách kể của Hà Anh, Mưa đỏ không chỉ hiện lên với những mất mát, khốc liệt của chiến tranh mà còn làm nổi bật vẻ đẹp của một thế hệ thanh niên đã đặt tình yêu Tổ quốc, tinh thần đoàn kết và sự dấn thân vì độc lập, tự do của dân tộc lên trên những ước muốn riêng.

Điều đáng quý, từ câu chuyện của những người trẻ trong chiến tranh, Hà Anh đã nhìn về thế hệ trẻ hôm nay. Nếu những thanh niên năm xưa gửi tuổi xuân vào cuộc chiến với ước mơ giành lại hòa bình cho đất nước, thì thế hệ trẻ hôm nay tiếp nối ước mơ ấy bằng việc học tập, rèn luyện, nuôi dưỡng khát vọng và chung tay xây dựng một Việt Nam ngày càng giàu đẹp, hạnh phúc.

Ở phần thứ hai, Hà Anh trình bày kế hoạch và những hành động phát triển văn hóa đọc cho bản thân và cộng đồng. Đối tượng em đặc biệt quan tâm là học sinh ở vùng sâu, vùng xa, vùng đồng bào dân tộc thiểu số và trẻ em khuyết tật chữ in trên địa bàn Thanh Hóa.

Từ một cuốn sách, Hà Anh đã đi từ đọc đến suy ngẫm, từ suy ngẫm đến hành động. Đó cũng là nét đẹp của một “Đại sứ Văn hóa đọc”: không chỉ yêu sách, biết đọc sách mà còn biết nghĩ về những giá trị sách có thể mang đến cho cộng đồng.

Em Lê Nguyễn Hà Anh, học sinh lớp 7B, Trường THCS Trần Mai Ninh, phường Hạc Thành.

Đến từ Trường THCS Điện Biên, phường Hạc Thành, Lê Bảo Châu Anh cũng là thí sinh đạt giải nhất tại cuộc thi. Bài dự thi của Châu Anh cũng được thể hiện theo hình thức video, nhưng nội dung kể về “Sài Gòn chọn nhớ những điều thương” - tập tản văn gồm những câu chuyện được viết từ ký ức của các tác giả và những người từng trực tiếp trải qua đại dịch COVID-19 tại Thành phố Hồ Chí Minh. Ở đó có những câu chuyện buồn về chia ly, nhưng cũng có nhiều hình ảnh đẹp về sự sẻ chia, giúp đỡ.

Từ cuốn sách, Lê Bảo Châu Anh cảm nhận rằng trong khó khăn, tình yêu thương, sự sẻ chia, tinh thần cộng đồng và đoàn kết có thể giúp con người mạnh mẽ hơn. Em muốn nhắn nhủ bạn bè hãy biết trao đi, biết giúp đỡ từ những việc nhỏ, đồng thời trân trọng hơn cuộc sống bình yên và những người luôn ở bên mình.

Cùng với thông điệp được truyền tải qua cuốn sách “Sài Gòn chọn nhớ những điều thương”, Lê Bảo Châu Anh cũng đã đề xuất một kế hoạch phát triển văn hóa đọc cực kì ấn tượng mang tên: “Một cuốn sách - một tia hy vọng, một góc đọc - một ước mơ”. Kế hoạch hướng tới mục tiêu “Nhà nhà có sách, người người đọc sách”, hình thành và duy trì thói quen đọc sách cho bản thân, gia đình và những người xung quanh; đưa sách đến gần hơn với các bạn nhỏ ở vùng sâu, vùng xa, các bạn dân tộc thiểu số và các bạn khuyết tật chữ in; đồng thời, lan tỏa tinh thần sẻ chia và sự quan tâm đến những bạn còn gặp khó khăn trong việc tiếp cận sách với phương châm: mỗi cuốn sách được trao đi không chỉ là một món quà mà còn mở thêm một cơ hội để người nhận được học hỏi, khám phá và nuôi dưỡng ước mơ.

Lê Bảo Châu Anh với nụ cười rạng rỡ tại khu trưng bày các tác phẩm ấn tượng tại Lễ trao giải cuộc thi “Đại sứ văn hóa đọc”.

Còn với Bùi Hà Mây, học sinh trường Tiểu học Mỹ Tân, xã Ngọc Lặc, dấu ấn của em lại đến từ một tác phẩm giàu tính sáng tạo. Bài dự thi là câu chuyện do Hà Mây tự viết thể hiện tình yêu dành cho quê hương Ngọc Lặc với những nét văn hóa riêng, độc đáo.

Điều đặc biệt, em còn dày công xây dựng một mô hình minh họa sinh động cho tác phẩm của mình. Qua mô hình, cô bạn nhỏ người dân tộc Mường - Bùi Hà Mây đã thể hiện ý tưởng phát triển văn hóa đọc ngay tại ngôi trường đang theo học: gắn tình yêu đọc sách với việc lan tỏa những giá trị văn hóa truyền thống của quê hương - nơi em sinh ra và lớn lên.

Những hình ảnh trong tác phẩm dự thi đạt giải Nhì của Bùi Hà Mây tại cuộc thi “Đại sứ Văn hóa đọc” tỉnh Thanh Hóa năm 2026.

Có thể nhận thấy, ở lứa tuổi còn đang trên hành trình khám phá thế giới, các em tìm đến sách bằng nhiều cách khác nhau, lan tỏa tình yêu sách và văn hóa đọc dưới nhiều hình thức, góc nhìn. Nhưng ở những tác phẩm ấy vẫn có một điểm chung: các em không xem sách như một kho tri thức khô cứng. Sách hiện diện gần gũi trong đời sống tinh thần, giúp các em biết đồng cảm, biết đặt mình vào hoàn cảnh của người khác và trân trọng hơn những điều bình dị xung quanh. Nhiều em còn đề xuất được những sáng kiến phát triển văn hóa đọc rất khả thi. Điều đó mình chứng, cuộc thi không chỉ là nơi các em thể hiện khả năng viết, trình bày mà còn khơi dậy tư duy sáng tạo.

Những “Đại sứ Văn hóa đọc” năm 2026 vì thế không chỉ được gọi tên bởi thành tích đạt được. Qua mỗi bài dự thi, các em đã góp thêm tiếng nói trong trẻo, chân thành vào hành trình lan tỏa văn hóa đọc trên quê hương Thanh Hóa.

Nguyễn Hợi