Gỡ “điểm nghẽn”, tạo bước tiến thực chất

Mỗi năm học phải tạo ra một sự chuyển biến cụ thể

PV: Qua 1 năm triển khai Nghị quyết số 71, theo ông, đâu là những chuyển biến rõ nét và đột phá nhất của ngành giáo dục

tỉnh nhà?

​Ông Đỗ Đức Quế: Sau 1 năm triển khai Nghị quyết số 71, tư duy và cách làm đã thay đổi theo hướng thực chất, căn cơ và quyết liệt hơn. Toàn ngành tập trung nhìn thẳng vào vấn đề, xác định đúng điểm nghẽn để giải quyết nhằm đạt kết quả giáo dục thực chất, thay vì chạy theo thành tích bề nổi.

​Trong đó, đội ngũ nhà giáo được xác định là nhân tố quyết định. Cùng với việc giải quyết tình trạng thiếu giáo viên, ngành quan tâm đặc biệt đến cơ cấu, chất lượng, năng lực chuyên môn để bảo đảm đúng người, đúng việc, giúp nhà giáo yên tâm công tác, nhất là ở vùng khó khăn. Về dạy và học, ngành đẩy mạnh chuyển đổi số, ứng dụng trí tuệ nhân tạo và lấy người học làm trung tâm. Việc đổi mới quản trị, hoàn thiện cơ chế chính sách cũng giúp nguồn lực được phân bổ, sử dụng hiệu quả hơn.

Tôi cho rằng, điều quan trọng nhất sau 1 năm thực hiện Nghị quyết số 71 là ngành giáo dục Thanh Hóa đang từng bước chuyển từ giải quyết những vấn đề trước mắt sang giải quyết những vấn đề có tính hệ thống, tạo nền tảng để nâng cao chất lượng giáo dục bền vững.

​ PV: Trong quá trình đưa nghị quyết vào cuộc sống, Sở Giáo dục và Đào tạo đã giải quyết những khó khăn, “điểm nghẽn” nào về cơ sở vật chất, trang thiết bị hay tình trạng thừa, thiếu giáo viên tại các địa phương?

Ông Đỗ Đức Quế: Ngành đang triển khai tuyển dụng 1.632 giáo viên, đồng thời lần đầu tiên thực hiện chính sách tiếp nhận nhà giáo biết hoặc có chứng chỉ tiếng dân tộc thiểu số, người tình nguyện công tác tại vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi. Về cơ sở vật chất, ngành tham mưu lộ trình xóa phòng học tạm trước năm 2030, hoàn thành mua sắm thiết bị dạy học tối thiểu trong các năm học 2026-2027 và 2027-2028.

​Đối với việc sắp xếp mạng lưới trường lớp, quá trình tái cấu trúc được tính toán rất kỹ lưỡng, tuyệt đối không làm thu hẹp cơ hội tiếp cận giáo dục của học sinh, đồng thời bảo đảm các điều kiện ổn định sau sáp nhập. Đặc biệt, với miền núi, vùng đồng bào dân tộc thiểu số và địa bàn khó khăn, việc sắp xếp phải tính đầy đủ đến địa hình, giao thông, khoảng cách đến trường và điều kiện kinh tế - xã hội, không để tinh gọn đầu mối làm thu hẹp cơ hội tiếp cận giáo dục của học sinh.

​PV: Để giữ vững đà chuyển biến tích cực này, trong thời gian tới ngành giáo dục tỉnh sẽ ưu tiên những giải pháp trọng tâm nào nhằm đưa các mục tiêu dài hạn của Nghị quyết số 71 về đích đúng lộ trình, thưa ông?

​Ông Đỗ Đức Quế: Thời gian tới, chúng tôi tập trung vào 4 nhiệm vụ trọng tâm: hoàn thiện cơ chế, chính sách và quản trị giáo dục; giải quyết căn cơ bài toán đội ngũ; vận hành hiệu quả mạng lưới trường lớp sau sắp xếp; tiếp tục đổi mới phương pháp dạy học, chuyển đổi số và ứng dụng trí tuệ nhân tạo.

Mục tiêu của chúng tôi là không chỉ giải quyết những thiếu hụt trước mắt, mà từng bước tạo nền tảng về thể chế, mạng lưới trường lớp, đội ngũ và điều kiện dạy học để các nhà trường có đủ điều kiện nâng cao chất lượng giáo dục một cách thực chất.

​Nghị quyết số 71 đặt ra tầm nhìn dài hạn. Vì vậy, chúng tôi xác định mỗi năm học phải tạo ra một bước tiến cụ thể, góp phần xây dựng giáo dục Thanh Hóa ngày càng chất lượng, công bằng và phát triển bền vững.

​Tìm cách làm phù hợp với điều kiện thực tế địa phương

​PV: Đối với một xã miền núi còn nhiều khó khăn, sau 1 năm thực hiện Nghị quyết số 71, đâu là những chuyển biến rõ nét nhất và cách làm sáng tạo riêng của địa phương để nâng cao chất lượng giáo dục, thưa bà?

​Bà Lê Thúy Lan: Giáo dục xã nhà có 3 chuyển biến rõ nét, đó là về tư duy và nhận thức, nâng cao năng lực quản trị của cán bộ quản lý và chuyển đổi số. Quan điểm của cấp ủy là không chạy theo mô hình lớn mà tìm cách làm phù hợp với điều kiện xã miền núi, lấy nhà trường làm trung tâm và người học làm điểm đến.

Nhờ định hướng đó, địa phương đã hiện thực hóa bằng những hành động cụ thể, chỉ đạo các nhà trường nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện và mũi nhọn. Kết quả, là tại kỳ thi học sinh giỏi cấp tỉnh, Như Thanh đã vươn lên xếp thứ 20/166 xã, phường và có 2 học sinh trúng tuyển vào Trường THPT Chuyên Lam Sơn... Bên cạnh đó, địa phương còn đẩy mạnh các hoạt động thể thao, văn nghệ, kỹ năng sống..., để phát triển toàn diện cho học sinh.

​ PV: Bên cạnh kết quả đạt được, giáo dục miền núi, vùng cao vẫn còn những “nút thắt”, từ góc độ cấp ủy, bà nhìn nhận đâu là nguyên nhân cốt lõi?

​Bà Lê Thúy Lan: Xã Như Thanh nói riêng đối mặt với 5 “nút thắt” lớn: cơ sở vật chất hạn chế, đội ngũ giáo viên chưa đồng đều, chất lượng giáo dục chênh lệch, chuyển đổi số chậm và nguồn lực đầu tư chưa đáp ứng yêu cầu.

​Trước những khó khăn đó, xã tiếp tục đặt giáo dục ở vị trí ưu tiên trong lãnh đạo, chỉ đạo, rà soát mạng lưới, đầu tư có trọng tâm, không dàn trải và chú trọng bồi dưỡng đội ngũ nhà giáo để nâng cao chất lượng dạy học toàn diện.

​Cần có cơ chế hỗ trợ phù hợp đối với những địa phương quy mô dân số lớn, địa bàn rộng và nhiều phân hiệu

PV: Sau 1 năm thực hiện Nghị quyết số 71, bên cạnh việc đầu tư cơ sở vật chất, địa phương đã đồng hành cùng các nhà trường như thế nào để tạo chuyển biến thực chất trong dạy và học?

​Ông Hà Vĩnh Thanh: Trong năm học 2025-2026, UBND xã đã tuyển dụng thêm 15 giáo viên theo hợp đồng 111 (4 giáo viên mầm non, 11 giáo viên tiểu học). Tổng số biên chế có mặt làm việc hiện tại là 497 người, tổng số giáo viên hợp đồng 111 đến thời điểm hiện tại là 33 người.

​Sau khi sắp xếp mạng lưới trường học, xã đặc biệt quan tâm duy trì ổn định các hoạt động dạy và học tại các phân hiệu, đặt quyền lợi và sự thuận lợi của học sinh lên hàng đầu.

​Bên cạnh đó, xã phối hợp huy động học sinh ra lớp, duy trì sĩ số, hạn chế bỏ học, đồng thời đẩy mạnh phong trào khuyến học, khuyến tài với sự chung tay của toàn xã hội.

​PV: Từ thực tế triển khai ở cấp xã, theo ông, đâu là những khó khăn, “điểm nghẽn” lớn nhất vượt quá thẩm quyền địa phương cần sớm được tháo gỡ?

Ông Hà Vĩnh Thanh: Xã Nông Cống có địa bàn rộng với 6 trường chính và 15 phân hiệu, nhu cầu sửa chữa, nâng cấp cơ sở vật chất còn rất lớn. Bên cạnh đó là khó khăn về cân đối đội ngũ giáo viên giữa các phân hiệu và nguồn kinh phí hạn chế cho chuyển đổi số, xây dựng trường chuẩn quốc gia...

​Địa phương mong muốn tỉnh và các sở, ngành tiếp tục quan tâm hỗ trợ kinh phí, điều tiết biên chế giáo viên, nhân viên, đồng thời có cơ chế hỗ trợ phù hợp đối với những địa phương có quy mô dân số lớn, địa bàn rộng và nhiều phân hiệu. Về phía xã, chúng tôi sẽ phát huy tinh thần chủ động để tạo dựng môi trường giáo dục an toàn, chất lượng và thân thiện cho học sinh.