Hương tháng Giêng

Trong vòng tuần hoàn của đất trời, tháng Giêng - tháng mở đầu cho một năm, luôn được đón đợi bằng tất cả niềm hân hoan và những xúc cảm ngọt ngào nhất. Có lẽ cũng chính bởi vậy, trong âm nhạc, tháng Giêng đã trở thành nguồn cảm hứng bất tận, được nâng niu qua từng giai điệu rất đỗi dịu dàng, trong trẻo mà sâu lắng.

Không rực rỡ như mùa hạ, không nồng nàn như mùa thu, cũng chẳng buốt giá như mùa đông, tháng Giêng mang trong mình nét đẹp nên thơ, bình dị và đậm chất khởi đầu. Đi trong tháng Giêng, ta thấy sông như rộng hơn bởi gió thổi; núi như cao hơn bởi trăng thanh; cánh đồng như bao la hơn bởi những thảm lúa xanh rì; và vạn vật trở nên đẹp hơn bởi đương thì xuân sắc... Chính trong không gian ấy, những giai điệu dịu dàng vang lên đã góp phần khắc họa một bức tranh tháng Giêng vừa tinh khôi, mềm mại, vừa căng tràn nhựa sống với muôn vàn yêu thương, hy vọng đương chớm nở. Ca khúc “Tháng Giêng” của nhạc sĩ Trần Viết Hoài là một trong những tác phẩm như thế. Bài hát lặng lẽ gieo vào lòng người cảm giác bình yên. Ở đó, tháng Giêng hiện lên thật ngọt ngào tựa như lời chào dịu dàng của mùa mới.

Cùng với bài hát “Tháng Giêng”, ca khúc “Hương tháng Giêng” của Lương Bằng Quang cũng là một tác phẩm âm nhạc được nhiều người yêu thích. Bài hát mang đến một sắc thái trẻ trung và đậm chất lãng mạn. Nghe ca khúc ta có cảm giác như đang đứng giữa một sớm xuân trong veo, khi nắng còn nhạt và gió còn mềm. Ý nhạc, lời ca là một sự cảm nhận vô cùng tinh tế, không dàn trải, nhưng đủ để người nghe tự lấp đầy khoảng trống bằng những trải nghiệm của riêng mình. “Hương tháng Giêng” bởi thế không chỉ là hương của trời đất, mà còn là hương của tình yêu, của những điều tốt đẹp đang nhen lên. Và khi giai điệu vừa khép, điều đọng lại không chỉ là âm thanh, mà còn là một cảm giác rất dễ chịu: nhẹ hơn, trong hơn, tựa như tâm hồn vừa được gột rửa bởi làn gió tháng Giêng.

Tháng Giêng ngọt ngào tựa như lời chào dịu dàng của mùa mới - Ảnh minh họa (Nguồn Internet)

Tháng Giêng cũng mang theo những ước nguyện đầu xuân về một tình yêu trọn vẹn. Trong ca khúc “Tháng Giêng và anh” của nhạc sĩ Ngô Thụy Miên, người yêu nhạc có thể cảm nhận rõ một bản tình ca mang sắc xuân rất riêng và tha thiết như một lời yêu vừa đủ. Đó là tháng Giêng của “anh” và “em”, của những bước chân song hành giữa trời xuân còn phảng phất se lạnh. Giai điệu mềm mại, đậm chất trữ tình đặc trưng của Ngô Thụy Miên, như nâng niu từng câu chữ, để mỗi lời ca rơi xuống đều khẽ khàng mà sâu thẳm. Với “Tháng Giêng và anh”, ta không chỉ nghe một bài hát, mà như nghe chính tâm hốn mình trong những ngày đầu năm - mới mẻ và tinh khôi. Bài hát gợi nhắc rằng: tháng Giêng đẹp nhất không phải vì hoa nở, mà vì có một người để ta nghĩ đến; không phải vì trời xanh, mà vì có một bờ vai để ta tựa vào. Có lẽ vì thế, ca khúc ấy vẫn ngân dài trong ký ức nhiều thế hệ như một khúc dạo đầu của yêu thương, nơi tháng Giêng không chỉ là thời gian, mà còn là một miền cảm xúc dịu dàng mang tên “anh”.

Tháng Giêng cũng là mùa của những làn điệu quan họ mượt mà, thấm đẫm tình người Kinh Bắc – nơi câu hát không chỉ để ngân nga mà còn để kết nối những tâm hồn đồng điệu. Thưởng thức ca khúc “Tháng Giêng nghe câu quan họ” của Ngọc Sơn, người nghe như được trở về với không gian hội xuân rộn rã, nơi sắc áo tứ thân hòa cùng tiếng trống hội, nơi những liền anh liền chị đối đáp bằng cả tấm lòng chân tình. Giai điệu bài hát mang âm hưởng dân gian tha thiết, mềm mại như nước sông Cầu lững lờ trôi. Trong tiếng hát ấy, ta như nghe được cả hơi thở của miền Kinh Bắc – nơi có mái đình cổ kính, có sự nồng hậu của đất và người quan họ, có ánh mắt e ấp của tình yêu đôi lứa vừa chớm, và có đôi câu quan họ bay lên giữa trời xuân trong trẻo. Mỗi lời ca như một sợi tơ mềm nối quá khứ với hiện tại, nối truyền thống với nhịp sống hôm nay, để người nghe không chỉ thưởng thức âm nhạc mà còn chạm vào một miền văn hóa giàu bản sắc. Tháng Giêng vì thế hiện lên không chỉ là mùa của cây cối đâm chồi nảy lộc, mà còn là mùa của lễ hội, của sự gặp gỡ và giao hòa. Trong câu quan họ, tháng Giêng ấy có tình thân xóm làng.

Âm nhạc viết về tháng Giêng còn giúp chúng ta cảm nhận được vẻ đẹp của những màn mưa phùn giăng kín lối đi. Mưa tháng Giêng mong manh như làn sương buổi sớm. Làn mưa chỉ vừa đủ tô điểm cho cảnh sắc thêm mềm mại, đủ gột sạch bụi bặm vương trên cây lá, đủ làm tươi nhuận những lộc cành biêng biếc vào xuân. Chính từ không gian mưa xuân bảng lảng ấy, âm nhạc đã chưng cất nên những giai điệu mang đậm hồn quê và tình người. Tiêu biểu có thể kể đến bài “Mưa xuân” - tác phẩm nổi tiếng của nhạc sĩ Huy Thục, phổ thơ Nguyễn Bính. Bài hát mang âm hưởng dân gian, tái hiện bức tranh làng quê trong ngày xuân với những cơn mưa nhẹ bay và những mối tình còn e ấp. Chất thơ mộc mạc, chân quê của Nguyễn Bính hòa quyện cùng giai điệu đằm thắm của Huy Thục đã tạo nên một tác phẩm vừa giản dị vừa sâu lắng, khắc họa rõ nét tâm trạng của những trái tim đang yêu giữa mùa xuân mơ mộng.

Hình ảnh minh họa - (Nguồn Internet)

Cũng viết về mưa xuân, ca khúc “Mưa tháng Giêng” của Việt Hùng mang đến một không gian xuân thấm đẫm chất dân ca, nơi từng hạt mưa rơi như nốt nhạc dịu dàng nhẹ thấm vào lòng người. Không cao trào mạnh mẽ, bài hát chọn cách chảy chậm – như chính mưa tháng Giêng lất phất bay, đủ làm ướt vai áo mà không làm lạnh trái tim. Giai điệu đằm thắm, ngọt ngào gợi mở hình ảnh làng quê bảng lảng trong màn mưa xuân. Trong không gian ấy, mưa không chỉ là bức nền của thiên nhiên mà còn là chiếc cầu nối cảm xúc – nơi nỗi nhớ, niềm thương và những rung động yêu đương được gửi gắm một cách kín đáo. Và cũng chính trong màn mưa xuân mềm mại ấy, lòng người chợt dịu lại, để thấy yêu hơn những điều bình dị quanh mình.

Vẻ đẹp của mưa tháng Giêng - (Nguồn Internet)

Có thể nói, tháng Giêng trong âm nhạc Việt không chỉ là một mốc thời gian mà còn là một miền cảm xúc. Ở đó, mỗi nhạc sĩ, ca sĩ đã góp một thanh âm riêng, tạo nên bản hòa ca đa sắc về tháng khởi đầu năm mới. Để rồi, giữa nhịp sống hiện đại với bao bộn bề, những giai điệu về tháng Giêng lại nhắc ta sống chậm lại, lắng nghe chính mình và trân trọng những điều bình dị. Bởi suy cho cùng, điều làm nên vẻ đẹp của tháng Giêng không chỉ là mưa xuân hay hoa nở, mà chính là cảm xúc trong lòng người. Khi ta biết yêu thương, hy vọng và tin tưởng hơn vào những khởi đầu mới, thì tháng nào cũng có thể trở thành tháng Giêng – tháng của dịu dàng, của hồi sinh và của những ước mơ đang cất cánh.

Nguyễn Hợi