Quận công Lê Quốc Thực: Từ dũng tướng đến vị Thượng Đẳng thần được người dân thờ phụng

Là tướng theo Đinh Bộ Lĩnh đánh trận, khi đất Hoa Lư bị bao vây, với tài năng võ nghệ ông đã tả xung hữu đột đã đánh tan quân giặc, vì thế ông còn được biết đến với tên gọi “Đinh Can Thành”. Sau khi mất ông được phong Thần hoàng làng, người dân đời đời phụng thờ. Đó là Đô đốc Quận công Lê Quốc Thực - người làng Cẩm Trướng, xã Định Hòa, dân gian thường gọi ông là Đức Thánh Lê, hay Lê Tướng công, Lê Quận công.

Bên trong Di tích đền thờ Lê Quận công thôn Cẩm Trướng 2 xã Định Hòa.

Trong lịch sử, vùng đất Cẩm Trướng, xã Định Hòa, được biết đến là làng Việt cổ có quá trình tụ cư từ sớm. Đến thế kỷ thứ X, nơi đây đã trở thành vùng dân cư đông đúc. Bấy giờ, họ Lê ở làng Cẩm Trướng sớm nổi tiếng là dòng họ có vai vế trong vùng.

Năm 938, trên sông Bạch Đằng, Ngô Quyền đã đánh tan quân Nam Hán, chấm dứt thời kỳ Bắc thuộc kéo dài trong lịch sử dân tộc. Sau chiến thắng Bạch Đằng, Ngô Quyền lên ngôi vua. Tuy nhiên, mới ở ngôi được 6 năm thì Tiền Ngô Vương (Ngô Quyền) qua đời. Sau đó, việc tranh đoạt quyền lực khiến đất nước loạn lạc, tiếp đó là các thế lực chia nhau chiếm giữ các vùng đất, sử sách gọi là thời kỳ loạn 12 sứ quân.

Đền thờ Lê Quận công đã được xếp hạng Di tích cấp tỉnh.

Khi ấy, ở đất (động) Hoa Lư có Đinh Bộ Lĩnh nổi tiếng với tài đánh trận đã chiêu mộ binh mã, nổi lên dẹp loạn 12 sứ quân. Nghe danh Đinh Bộ Lĩnh, ông Lê Quốc Thức, người họ Lê làng Cầm Trướng xứ Thanh đã tìm ra đất Hoa Lư để tụ nghĩa. Với tài năng võ nghệ, tướng quân Lê Quốc Thực được Định Bộ Lĩnh trọng dụng, ông được đứng trong quân đội nhà Đinh, tham gia dẹp loạn.

Theo lưu truyền, có lần đất Hoa Lư bị bao vây, tình thế nguy nan, nghĩa quân hoang mang. Trong tình cảnh ấy, tướng quân Lê Quốc Thực đã cưỡi voi, lấy chiếu làm cờ (gọi là cờ chiếu) thúc quân xung trận. Dưới sự dẫn dắt và “điều binh khiển tướng” của vị tướng họ Lê, quân sĩ như được tiếp thêm sức mạnh, khôi phục lại nhuệ khí, cùng nhau phản công đánh tan quân giặc. Nhờ đó mà thành Hoa Lư được bảo vệ an toàn, người dân tránh được cuộc đổ máu. Cũng từ đây, tướng quân Lê Quốc Thực còn được biết đến với tên gọi “Đinh Can Thành” (được hiểu là vị tướng can trường, uy dũng giữ thành nhà Đinh).

Một trong số các sắc phong cho Quận công Lê Quốc Thực còn được dòng họ lưu giữ.

Bởi những chiến công lập được, tướng Lê Quốc Thực được vua Đinh Tiên Hoàng phong Đô đốc Quận công?! Về sau, ông lại theo Thập đạo tướng quân Lê Hoàn đánh giặc ngoại xâm. Và trong một trận chiến với giặc Tống, tướng Lê Quốc Thực đã hi sinh. Thi hài ông sau đó được đưa về quê hương, an táng trên núi Nhoàng, bên dòng sông Mã.

Cũng bởi có nhiều công trạng với đất nước, sau khi tướng quân Lê Quốc Thực qua đời, ông được sắc phong “Đại vương bản thổ thần hoàng” để người dân trong làng lập đền thờ phụng. Ngày nay, ông là một trong số những vị Thần hoàng làng được thờ tại đình Cẩm Trướng.

Dân gian khi nhắc đến ông thì nhớ đến những mỹ tự ngợi ca, như: “Anh linh hiển hách, oai phong lẫm liệt, trung thần bất úy tử”; hay “Tượng phục, xạ thủ mưu cao, Hoa Lư dũng tướng, oanh liệt can trường, thông minh, văn võ kiêm toàn...”.

Quận công Lê Quốc Thực là một trong số vị Thần hoàng làng được người dân tôn thờ tại đình Cẩm Trướng.

Ông Lê Minh Tuấn, hậu duệ dòng họ Lê ở làng Cẩm Trướng, cho biết: “Bởi có nhiều công trạng với triều đình, đất nước nên nối tiếp các triều đại về sau, Quận công Lê Quốc Thực đã nhiều lần được ban sắc phong. Cho đến nay, tại đền thờ hiện còn lưu giữ 7 đạo sắc phong. Cụ là bậc tướng quốc, bởi vậy sau khi mất đã được phong Thượng Đẳng thần. Hằng năm vào ngày 5 tháng 10 (âm lịch), con cháu dòng họ lại tề tựu về đền thờ để dâng hương tưởng nhớ ngày mất của bậc tiền nhân”.

Với những giá trị lịch sử, văn hóa lưu giữ, năm 2011 đền thờ Lê Quận công trên địa bàn thôn Cẩm Trướng 2, xã Định Hòa (trước đây là xã Định Công, huyện Yên Định), nơi thờ Quận công Lê Quốc Thực đã được xếp hạng di tích cấp tỉnh.

Trang Bùi