Siết chặt giám sát dịch bệnh những ngày giáp Tết

Những ngày giáp Tết Nguyên đán 2026, khi mật độ đi lại, giao thương, ăn uống và tụ tập đông người gia tăng, nguy cơ phát sinh, lây lan dịch bệnh truyền nhiễm luôn ở mức cao. Trước thực tế đó, hệ thống y tế dự phòng cơ sở trên địa bàn tỉnh Thanh Hóa đã tăng cường giám sát, siết chặt các biện pháp phòng, chống dịch bệnh ngay từ cộng đồng. Tuy nhiên, áp lực trong thời điểm cao điểm cuối năm cũng bộc lộ không ít khó khăn, hạn chế cần sớm khắc phục.

Cán bộ y tế Trạm Y tế Xuân Thắng, xã Thắng lộc giám sát trẻ mắc bệnh tại cộng đồng.

Giám sát được kích hoạt ở mức cao

Theo thông tin từ hệ thống giám sát bệnh truyền nhiễm tỉnh Thanh Hóa, trong những tuần cận Tết, số ca mắc cúm mùa, thủy đậu, tay chân miệng, sốt xuất huyết, tiêu chảy cấp do virus rota có xu hướng tăng nhẹ so với tháng trước. Song, các ca bệnh xuất hiện rải rác, chưa ghi nhận ổ dịch. Tuy nhiên, nguy cơ dịch bệnh phát sinh vẫn lớn. Do đó, ngành y tế Thanh Hóa đã chỉ đạo trung tâm y tế và trạm y tế xã, phường tăng cường theo dõi, giám sát dịch tễ tại cộng đồng, tập trung giám sát tại các khu vực nguy cơ cao như: chợ dân sinh, trường học, khu dân cư đông người, cơ sở chế biến, kinh doanh thực phẩm.

“Dịp giáp Tết là thời điểm rất nhạy cảm, chỉ cần lơ là giám sát là nguy cơ dịch bệnh có thể bùng phát nhanh. Vì vậy, chúng tôi yêu cầu y tế cơ sở phải phát hiện sớm, báo cáo kịp thời ngay từ ca bệnh đầu tiên”, ông Lê Hồng Sơn, Phó Giám đốc Trung tâm Kiểm soát bệnh tật tỉnh Thanh Hóa cho biết.

Thực tế tại nhiều địa phương cho thấy, y tế dự phòng tuyến cơ sở đã phát huy vai trò “tuyến đầu” trong giám sát dịch bệnh.

Chủ động từ cơ sở, nhưng nhân lực vẫn là “điểm nghẽn”

Bên cạnh những kết quả đạt được, áp lực dồn về tuyến y tế cơ sở trong những ngày giáp Tết là rất lớn. Tại nhiều trạm y tế xã, số lượng cán bộ y tế ít, trong khi phải đảm nhiệm cùng lúc nhiều nhiệm vụ. “Mỗi trạm y tế chỉ có từ 5 - 8 cán bộ, nhân viên, vừa khám chữa bệnh ban đầu, vừa tiêm chủng, phòng chống dịch, làm công tác dân số. Những ngày cao điểm, khối lượng công việc tăng lên rất nhiều”, một cán bộ trạm y tế Xuân Thắng, thuộc xã Thắng Lộc (huyện Thường Xuân cũ) chia sẻ.

Không chỉ thiếu nhân lực, một số trạm y tế cơ sở còn gặp khó khăn về trang thiết bị phục vụ công tác giám sát, lấy mẫu xét nghiệm ban đầu. Việc ứng dụng công nghệ thông tin trong cập nhật, phân tích số liệu dịch tễ ở một số nơi chưa đồng đều, ảnh hưởng đến khả năng tổng hợp, dự báo nguy cơ dịch bệnh.

Một thách thức khác trong công tác phòng, chống dịch bệnh là ý thức phòng bệnh của một bộ phận người dân còn hạn chế. Không ít trường hợp tự điều trị tại nhà khi có biểu hiện bệnh, chỉ đến cơ sở y tế khi tình trạng nặng hơn.

“Có trường hợp bị cúm A nhưng vẫn tham gia nhiều buổi tất niên, liên hoan đông người. Khi nhập viện thì bệnh đã nặng, nguy cơ lây nhiễm trong gia đình và cộng đồng rất cao”, ông Lê Trọng Tiến, Phó Giám đốc Trung tâm Y tế Hoằng Hóa cho biết.

Cán bộ, nhân viên y tế tuyên truyền cho người dân về các biện pháp phòng, chống dịch bệnh.

Cùng với đó, hoạt động kinh doanh thực phẩm, ăn uống tăng mạnh dịp Tết cũng đặt ra áp lực lớn cho công tác kiểm soát an toàn thực phẩm. Việc kiểm tra tại các chợ, cơ sở chế biến nhỏ lẻ gặp khó do lực lượng mỏng, trong khi nguy cơ phát sinh các bệnh đường tiêu hóa luôn tiềm ẩn. Dịp giáp Tết được xác định là giai đoạn cao điểm, tiềm ẩn nhiều rủi ro về dịch bệnh. Chỉ một ổ dịch nhỏ nếu phát hiện chậm cũng có thể lây lan nhanh do người dân di chuyển, tiếp xúc nhiều. Vì vậy, bên cạnh việc ghi nhận những nỗ lực của y tế dự phòng cơ sở, việc nhìn thẳng vào những tồn tại để kịp thời chấn chỉnh là yêu cầu đặt ra cấp thiết.

Thực tế cho thấy, hiệu quả phòng, chống dịch bệnh không chỉ phụ thuộc vào ngành y tế, mà còn cần sự vào cuộc đồng bộ của chính quyền các cấp và sự chủ động của mỗi người dân. Khi những hạn chế được nhận diện và khắc phục kịp thời, y tế dự phòng cơ sở mới thực sự phát huy vai trò “lá chắn” bảo vệ sức khỏe cộng đồng trong dịp Tết.

Thuỳ Dung