Trẻ em như búp trên cành (Bài 3): Để trẻ em hạnh phúc, an toàn, vững bước trong kỷ nguyên số

Bảo vệ trẻ em cần sự chung tay của gia đình, nhà trường và toàn xã hội

PV: Xin ông chia sẻ những kết quả nổi bật của tỉnh Thanh Hóa trong công tác bảo vệ, chăm sóc trẻ em, đặc biệt sau 10 năm thực hiện Luật Trẻ em 2016:

Ông Trần Văn Hùng: Hiện nay, tỉnh Thanh Hóa có hơn 1 triệu trẻ em dưới 16 tuổi. Sau khi tiếp nhận chức năng quản lý Nhà nước về trẻ em từ tháng 3/2025, Sở Y tế đã chủ động tham mưu cho UBND tỉnh ban hành và triển khai đồng bộ nhiều chương trình, kế hoạch về bảo vệ chăm sóc trẻ em. Công tác truyền thông được triển khai mạnh mẽ với nhiều hình thức đa dạng. Riêng từ năm 2025 đến nay, ngành y tế đã tổ chức 72 lớp tập huấn cho trên 3.000 cha mẹ, người chăm sóc trẻ em và 1.500 trẻ em; tổ chức 13 lớp tập huấn nâng cao năng lực cho hơn 840 cán bộ, cộng tác viên làm công tác trẻ em. Đồng thời, phối hợp gửi thông điệp bảo vệ trẻ em tới hơn 3 triệu thuê bao điện thoại trên toàn tỉnh. Bên cạnh đó, tỉnh duy trì hiệu quả Tổng đài 1800.1744 thuộc Trung tâm Công tác xã hội - Quỹ Bảo trợ trẻ em để tiếp nhận thông tin, hỗ trợ trẻ em.

Đặc biệt, sau 10 năm triển khai Luật Trẻ em năm 2016, công tác bảo vệ, chăm sóc và giáo dục trẻ em trên địa bàn tỉnh đã có nhiều chuyển biến tích cực. Hệ thống chính sách, chương trình, kế hoạch về trẻ em ngày càng hoàn thiện; nhận thức của các cấp, các ngành và toàn xã hội được nâng lên rõ rệt. Điểm nổi bật là hệ thống bảo vệ trẻ em từng bước được hình thành đồng bộ từ tỉnh đến cơ sở; việc tiếp nhận, hỗ trợ, can thiệp trẻ em bị xâm hại ngày càng kịp thời hơn; công tác quản lý trường hợp và phối hợp liên ngành được thực hiện bài bản hơn. Nhiều chỉ tiêu về trẻ em đạt kết quả tích cực như: 100% trẻ em bị xâm hại được hỗ trợ can thiệp; 100% thông tin tố giác xâm hại trẻ em được tiếp nhận, xử lý; tỷ lệ trẻ em hoàn thành tiểu học đạt trên 99%; 100% trường học có dịch vụ hỗ trợ tâm lý cho trẻ em.

PV: Thời gian tới, Sở Y tế sẽ tham mưu những giải pháp trọng tâm nào để nâng cao hiệu quả công tác bảo vệ trẻ em?

Ông Trần Văn Hùng: Thời gian tới, Sở Y tế sẽ tiếp tục tham mưu UBND tỉnh triển khai đồng bộ các giải pháp nhằm xây dựng môi trường sống an toàn, lành mạnh cho trẻ em. Trọng tâm là tăng cường phòng ngừa từ sớm, từ xa; nâng cao hiệu quả phối hợp liên ngành; đẩy mạnh truyền thông kỹ năng cho trẻ em, gia đình và nhà trường. Đồng thời, tỉnh sẽ tiếp tục quan tâm công tác bảo vệ trẻ em trên môi trường mạng, chăm sóc sức khỏe tâm thần trẻ em, phòng chống bạo lực học đường, tai nạn thương tích và huy động các nguồn lực xã hội để chăm lo tốt hơn cho trẻ em có hoàn cảnh đặc biệt, khó khăn. Bảo vệ trẻ em không chỉ là trách nhiệm của cơ quan quản lý Nhà nước mà cần sự chung tay của gia đình, nhà trường và toàn xã hội để mọi trẻ em đều được sống an toàn, phát triển toàn diện trong tình yêu thương và sự bảo vệ.

Tạo môi trường lành mạnh cho thiếu nhi phát triển toàn diện

PV: Với vai trò là cơ quan thường trực trong công tác Đội và phong trào thiếu nhi, Hội đồng Đội tỉnh đã có những giải pháp gì để nâng cao chất lượng hoạt động Đội?

Bà Đặng Thị Hồng: Trong thời gian qua, Hội đồng Đội tỉnh Thanh Hóa đã tập trung triển khai nhiều hoạt động thiết thực hướng về thiếu nhi, đặc biệt là công tác giáo dục truyền thống, đạo đức, kỹ năng sống và chăm lo cho các em có hoàn cảnh khó khăn. Chúng tôi duy trì hiệu quả các phong trào lớn của Đội như “Thiếu nhi Thanh Hóa thi đua làm theo 5 điều Bác Hồ dạy”, “Kế hoạch nhỏ”, “Nghìn việc tốt”, các hoạt động trải nghiệm sáng tạo như chương trình Học kỳ trong quân đội, Trại hè kỹ năng, Lớp dạy bơi miễn phí, tập huấn giáo dục kỹ năng phòng chống đuối nước, tai nạn thương tích, bạo lực học đường cho các em. Hội đồng Đội các cấp cũng quan tâm chăm lo cho thiếu nhi vùng khó khăn, con em gia đình chính sách thông qua việc trao học bổng, xe đạp, góc học tập, xây dựng “Ngôi nhà khăn quàng đỏ”, tổ chức các chương trình tình nguyện, tiếp sức đến trường.

Vào dịp hè, chúng tôi phối hợp tổ chức nhiều sân chơi văn hóa, văn nghệ, thể thao để tạo môi trường lành mạnh cho thiếu nhi phát triển toàn diện. Điều đáng mừng là các hoạt động ngày càng đi vào thiết thực, phù hợp với nhu cầu của thiếu nhi và nhận được sự đồng hành tích cực từ nhà trường, phụ huynh cũng như toàn xã hội. Ban Thường vụ Tỉnh đoàn - Hội đồng Đội tỉnh xác định muốn nâng cao chất lượng hoạt động Đội thì trước hết phải nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ làm công tác Đội, đổi mới nội dung và cách tổ chức hoạt động để phù hợp hơn với thiếu nhi hiện nay.

Huy động nguồn lực đầu tư cơ sở vật chất, khu vui chơi cho trẻ em vùng sâu, vùng xa

PV: Thưa bà, để trẻ em ở khu vực miền núi, vùng biên được sống trong môi trường an toàn, lành mạnh, phát triển toàn diện thì cần những giải pháp nào?

Bà Trương Thị Huyên: Tam Chung là xã miền núi còn nhiều khó khăn, địa bàn rộng, dân cư sinh sống không đồng đều, đời sống của một bộ phận Nhân dân còn phụ thuộc chủ yếu vào sản xuất nông – lâm nghiệp. Toàn xã có 8 bản, trong đó trên 98% dân số là đồng bào dân tộc thiểu số, chủ yếu là dân tộc Mông và Thái với 1.156 trẻ em trong độ tuổi. Khó khăn lớn nhất hiện nay là điều kiện kinh tế - xã hội còn gặp nhiều khó khăn, nguồn lực đầu tư cho công tác bảo vệ trẻ em chưa đáp ứng yêu cầu thực tế; cơ sở vật chất phục vụ vui chơi, sinh hoạt cho trẻ em còn thiếu, đội ngũ làm công tác trẻ em ở cơ sở chủ yếu kiêm nhiệm vì vậy, gặp nhiều khó khăn trong theo dõi, quản lý và hỗ trợ trẻ em có nguy cơ.

Để trẻ em ở khu vực miền núi, vùng biên được sống trong môi trường an toàn, lành mạnh và phát triển toàn diện, cần thực hiện đồng bộ nhiều giải pháp với sự chung tay của gia đình, nhà trường và toàn xã hội. Trước hết, gia đình cần nâng cao vai trò trong chăm sóc, quản lý, giáo dục trẻ em; quan tâm hơn đến đời sống tinh thần, kỹ năng sống và định hướng cho các em sử dụng mạng xã hội an toàn, hiệu quả, phù hợp. Nhà trường cần tăng cường giáo dục kỹ năng sống, kỹ năng tự bảo vệ bản thân; đẩy mạnh tuyên truyền phòng chống đuối nước, tai nạn thương tích, bạo lực học đường và xâm hại trẻ em. Đồng thời, duy trì thường xuyên các hoạt động văn hóa, văn nghệ, thể thao, sinh hoạt hè nhằm tạo sân chơi lành mạnh cho trẻ em vùng cao.

Chính quyền địa phương và các tổ chức đoàn thể cần phát huy hiệu quả phối hợp trong quản lý, bảo vệ trẻ em; kịp thời hỗ trợ trẻ em có hoàn cảnh khó khăn, trẻ em có nguy cơ bỏ học hoặc vi phạm pháp luật. Cùng với đó, cần tăng cường tuyên truyền pháp luật, nâng cao nhận thức cộng đồng về quyền trẻ em và huy động nguồn lực đầu tư cơ sở vật chất, khu vui chơi cho trẻ em vùng sâu, vùng xa. Đặc biệt, Nhà nước cần tiếp tục quan tâm đầu tư cho khu vực miền núi, vùng biên về hạ tầng, giáo dục, y tế và an sinh xã hội, tạo điều kiện để trẻ em được học tập và phát triển toàn diện.