Vui hội xứ Mường

Đi giữa dòng người nô nức, chúng tôi bắt gặp những nụ cười thân thiện và ánh mắt rạng rỡ của bà con xã Giao An. Một cụ già trong bản chia sẻ rằng năm nào cũng vậy, cứ đến ngày hội chùa Trô là người dân lại háo hức chuẩn bị từ sớm. Không chỉ để đi lễ, mà còn để gặp gỡ, thăm hỏi nhau sau những ngày lao động vất vả.

Lễ hội chùa Trô - một lễ hội dân gian truyền thống ở thôn Trô, xã Giao An, được tổ chức vào Rằm tháng Giêng. Đây là sinh hoạt văn hóa, tín ngưỡng của đồng bào Mường, nhằm tri ân những bậc tiền nhân có công khai phá đất đai, lập bản lập mường. Đồng thời, bày tỏ lòng tôn kính đối với các vị thần linh đã che chở, bảo vệ cuộc sống của người dân. Thông qua lễ hội, người dân gửi gắm ước mong về một năm mới mưa thuận gió hòa, mùa màng tươi tốt, đời sống đủ đầy và bản làng yên vui.

Ông Hà Văn Dũng, thôn Trô, xã Giao An, cho biết: "Năm 2012, Lễ hội chùa Trô được khôi phục. Đây là lễ hội tâm linh để cho bà con làng xóm đoàn kết, cầu mong mùa màng bội thu. Dân tộc Mường cũng có một ngày truyền thống để được sum vầy, chia sẻ, động viên nhau".

Không gian lễ hội thêm rộn ràng với các tiết mục văn nghệ đậm chất xứ Mường.

Ngay sau phần lễ, bà con lại nô nức cùng nhau về sân nhà văn hóa thôn để hòa mình vào không khí rộn ràng của phần hội. Từ các nẻo đường, sắc màu truyền thống của những bộ váy áo thổ cẩm hòa cùng nắng xuân làm bừng sáng cả không gian bản làng.

Những điệu múa uyển chuyển, những làn điệu dân ca vang lên mượt mà, sâu lắng... kể về nguồn cội, về ruộng đồng, nương rẫy và nghĩa tình bản Mường. Lời ca lúc chậm rãi, tha thiết như lời tâm tình của núi rừng, lúc lại rộn ràng, tươi vui như nhịp sống mới đang lan tỏa khắp bản làng. Người già dõi theo từng động tác, lớp trẻ say sưa trong từng câu hát, tạo thành một bức tranh văn hóa đầy sức sống về bản Mường đang gìn giữ truyền thống, đồng thời vững bước trên con đường đổi mới và phát triển.

Phần hội còn là dịp để cộng đồng cùng hòa mình vào những trò chơi dân gian, hoạt động thể thao truyền thống. Đây không chỉ là cuộc so tài đầu xuân, mà còn là dịp gắn kết cộng đồng, tiếp thêm động lực để bà con bước vào một năm lao động mới với tinh thần hăng hái, quyết tâm, chung sức xây dựng bản làng ngày càng khởi sắc, ấm no.

Những thức quà mộc mạc từ núi rừng được bà con giới thiệu tại lễ hội.

Góp thêm sắc màu cho ngày hội là những gian hàng nông sản địa phương được bài trí mộc mạc, bà con bày ra đủ loại sản vật quen thuộc của núi rừng. Những cặp bánh chưng vuông vắn gói bằng lá dong xanh thơm mùi nếp mới, những ống tre đựng cá muối chua - món ăn quen thuộc của bà con nơi đây cùng các loại rau rừng tươi non... tất cả mang theo hương vị mộc mạc, đậm đà của núi rừng, gợi lên nét đặc trưng của ẩm thực miền sơn cước.

Ngày hội cũng là dịp để bà con trong thôn bản, từ người già đến lớp trẻ, ai cũng xúng xính trong những bộ trang phục đẹp nhất của mình. Những chiếc váy thổ cẩm rực rỡ, những tấm khăn, tấm áo được dệt tỉ mỉ với hoa văn truyền thống lại theo bước chân bà con bản Mường hòa vào không khí rộn ràng của ngày hội.

Nhiều người còn tìm mua thêm những tấm thổ cẩm mới, vừa làm kỷ niệm, vừa sử dụng trong những dịp lễ tết hay sinh hoạt cộng đồng. Đây không chỉ là sản phẩm lao động khéo léo của người phụ nữ mà còn chứa đựng câu chuyện về văn hóa, về nếp sống của bản làng. Việc bà con trân trọng lựa chọn, gìn giữ và sử dụng thổ cẩm trong đời sống hôm nay cũng chính là cách để bảo tồn và tiếp nối nét đẹp văn hóa truyền thống, để những giá trị ấy vẫn bền bỉ hiện diện trong nhịp sống của bản Mường.

Âm vang cồng chiêng làm sống dậy hồn cốt văn hoá Mường.

Khép lại một mùa lễ hội, âm vang cồng chiêng ở xứ Mường này dường như vẫn còn ngân vọng giữa núi rừng và trong lòng mỗi người dự hội. Lễ hội chùa Trô không chỉ là dịp để bà con tưởng nhớ nguồn cội, gửi gắm ước mong bình yên, no ấm mà còn trở thành nơi hội tụ, lan tỏa những giá trị văn hóa đặc sắc của đồng bào nơi đây.

Và cứ mỗi độ xuân về, lễ hội chùa Trô vẫn sẽ là điểm hẹn thân quen để bà con bản Mường trở về, cùng nhau gìn giữ, trao truyền những nét đẹp văn hóa truyền thống để bản sắc văn hóa Mường mãi bền bỉ, ngân vang giữa đại ngàn.

Hà Hồng