Khi lòng tin bị định giá (Bài 1): “Hụi ơi”!!

Co kéo chi tiêu, mỗi tháng dành dụm một vài triệu đồng để đóng hụi (phường), những mong “tích tiểu thành đại”, sau vài năm có một khoản lo việc lớn cho gia đình... Thế nhưng, mọi hy vọng vỡ vụn, toàn bộ số tiền mồ hôi, nước mắt đóng hụi của người dân có nguy cơ mất trắng sau những tuyên bố vỡ hụi, phá sản của chủ hụi.

Bà Lê Thị Tơ, ở thôn Liên Phong, xã Hoằng Châu thẫn thờ khi nhắc lại số tiền đã đóng hụi có nguy cơ bị mất.

Vỡ mộng vì tin nhầm chủ hụi

Đã hơn hai năm kể từ ngày bà Cao Thị Dung, trú tại xã Hoằng Châu (trước đây là xã Hoằng Phong, huyện Hoằng Hóa cũ) tuyên bố “vỡ hụi”, những người dân trên địa bàn xã đã đóng hụi cho bà Dung vẫn chưa hết phẫn uất. Đáng nói, nhiều người chơi hụi với bà Dung có hoàn cảnh khó khăn.

69 tuổi, bà Lê Thị Tơ, ở thôn Liên Phong, xã Hoằng Châu vẫn cần mẫn đi làm thuê cho người trong làng để kiếm hơn 100.000 đồng/ngày công. Số tiền ấy, tưởng chừng chỉ đủ trang trải cuộc sống của hai mẹ con hằng ngày. Ấy thế mà, hơn 2 năm trước, vẫn số tiền ít ỏi đó, mỗi tháng bà Tơ lại chắt bóp một khoản nhỏ dành để chơi hụi với bà Dung. Những mong đến khi “dốc ống”, bà Tơ sẽ nhận được một khoản tiền của chính mình để lo việc gia đình. “Vậy nhưng...” - bà Tơ bỏ lửng câu nói, mắt rơm rớm, rồi lại cúi đầu làm việc.

Cùng cảnh ngộ, song trường hợp của bà Cao Thị Kén, ở thôn Liên Phong còn xót xa hơn. Tại địa phương, gia đình bà Cao Thị Kén là một trong những hộ có hoàn cảnh khó khăn. Bà Kén sức khỏe vốn đã yếu, chồng lại đau ốm thường xuyên khiến cảnh nhà cứ “thiếu trước hụt sau”. Từ năm 2019, bà Kén bắt đầu tham gia chơi hụi với bà Cao Thị Dung. “Mỗi năm vợ chồng tôi nuôi được con bò, rồi các con đi làm gom góp gửi tiền về cho bố mẹ đóng hụi, mục tiêu là sau vài năm sẽ có một khoản để xây căn nhà mới. Có ai ngờ được... Ông bà tôi vất vả đã đành, nhưng còn thương và áy náy với các con nữa, thực sự khổ không thể kể hết”, bà Kén tâm tình.

Nghe đến đây, tôi mới bất giác ngẩng nhìn lại ngôi nhà của ông bà. Một ngôi nhà xây có lẽ từ ba, bốn mươi năm về trước, dù đã có sửa chữa nhưng cũng chẳng thể che giấu đi sự cũ kỹ, xuống cấp nghiêm trọng, bên trong chẳng có vật dụng gì đáng giá... Mong ước xây nhà mới của gia đình bà Kén vốn rất chính đáng, những đồng tiền cả gia đình bà lam lũ lao động, để dành cũng thật không dễ dàng. Vậy nhưng, ở thời điểm hiện tại, chỉ vì gửi gắm niềm tin nhầm chỗ mà mục tiêu ấy bỗng trở thành “giấc mơ” xa mờ.

Theo chia sẻ của bà Kén, sau 5 năm chơi hụi với bà Cao Thị Dung, số tiền hiện tại mà chủ hụi còn nợ của gia đình bà là gần 500 triệu đồng. Đó cũng là toàn bộ tiền chắt chiu, dành dụm cho mục đích xây nhà của gia đình bà Kén.

Bà Cao Thị Kén (ngoài cùng, bên phải) và người dân trong thôn phẫn uất vì chưa nhận lại được số tiền đã đóng hụi cho bà Cao Thị Dung.

Ông Nguyễn Viết Ngoại, thôn Liên Phong, bày tỏ: “Số tiền hụi mà hiện nay bà Cao Thị Dung chưa trả cho gia đình tôi là hơn 300 triệu đồng. Đó là tiền mồ hôi, nước mắt, lao động vất vả cực nhọc của các con đi làm xa nhà gửi về, cốt để sau này bố mẹ có đồng vốn phòng khi gia đình gặp việc lớn. Giờ mất trắng, tôi không chỉ tiếc của mà còn thấy có lỗi với con cái. Cái đáng nói hơn cả là bà Dung tuyên bố vỡ hụi một cách lạnh lùng, không một lời xin lỗi, trong khi nhiều gia đình trong thôn vì chuyện này mà lục đục, thậm chí có người mất đi vẫn chưa đòi lại được tiền. Chúng tôi chỉ mong chính quyền, cơ quan chức năng vào cuộc làm rõ, ai sai phải chịu trách nhiệm, để lấy lại công bằng cho bà con".

Ngậm "trái đắng" vì cả tin

Vỡ hụi hàng chục tỷ đồng không phải là câu chuyện chỉ xảy ra trên địa bàn xã Hoằng Châu. Gần 2 năm trôi qua, nhắc lại vụ việc vỡ hụi của bà Bùi Thị Tươi trên địa bàn xã Quảng Ngọc (trước đây là xã Quảng Hợp, huyện Quảng Xương cũ) vẫn khiến người dân chưa hết bức xúc.

Theo đó, bà Bùi Thị Tươi được biết đến là một tiểu thương buôn bán tại chợ Lý, đã có “thâm niên” làm chủ hụi (phường) nhiều năm. Vì sự tin tưởng dành cho bà Tươi mà nhiều người dân đã tham gia chơi hụi cùng. Tuy nhiên, về sau người dân phát hiện bà Tươi có nhiều dấu hiệu bất thường, quanh co trong việc trả tiền cho người chơi khi đến kỳ. Sau nhiều lần thúc giục nhưng không được bà Tươi thanh toán, nhiều người dân đã làm đơn tố cáo bà về hành vi lừa đảo chiếm đoạt tài sản.

Chị Đỗ Thị Lan và người dân xã Quảng Ngọc vẫn đang chờ đợi kết luận điều tra đối với hành vi lừa đảo của bà Bùi Thị Tươi.

Ngồi bên thềm nhà, nhặt nhạnh từng củ hành, mớ rau bán cho khách kiếm chút ít tiền trang trải cuộc sống qua ngày, bà Nguyễn Thị Lực kể: “Tôi nào có dư dả, nhưng nghĩ cuộc sống lúc trái gió trở trời, ốm đau bệnh tật phải có đồng tiền phòng thân nên mới gom góp để chơi hụi với người ta. Sau 3 năm đóng hụi, đến ngày lấy tiền thì bà Tươi bảo, số tiền đó nếu tôi chưa sử dụng vào việc gì thì cho bà ấy vay lại một thời gian... ai ngờ được bà ấy lại lừa tôi như thế”.

Chợ chiều cuối ngày, ngồi bên sạp hàng vắng khách, chị Đỗ Thị Lan, tiểu thương bán hàng tại chợ Lý, nhớ lại: Tôi chơi hụi với bà Tươi từ năm 2021 đến năm 2023 được 130 triệu đồng, nhưng chưa nhận được đồng nào. Sau đó, biết tôi có 80 triệu đồng, vốn dự định để dành cuối năm dồn lại cùng tiền lấy hụi để trả nợ. Bà Tươi nói vay tạm cho một chị trong thôn cần tiền đi chữa bệnh, hứa sẽ chỉ vay một, hai tháng thì trả. Nghĩ số tiền đó chưa dùng đến, lại cho rằng bà Tươi tốt bụng, cũng mong giúp người nên tôi đã cho vay, tổng cộng là hơn 200 triệu đồng. Nhưng sau đó bà Tươi liên tục lần lữa, khất hẹn, đến khi tôi hỏi ra thì mới biết mình bị lừa và bà Tươi không có ý định trả tiền. Đặc biệt, khi vụ việc vỡ lở, người dân trong làng mới biết mình đều là nạn nhân của một vụ lừa đảo có chủ đích. Nhiều người bị lừa từ 500 đến 600 triệu đồng. Vì thế, chúng tôi đã làm đơn gửi cơ quan chức năng.

Thượng tá Nguyễn Duy Thuần, Trưởng Công an xã Quảng Ngọc, cho biết: “Sau đơn tố cáo bà Bùi Thị Tươi của người dân, cơ quan chức năng đã vào cuộc điều tra, nắm bắt tình hình. Hiện nay, bà Bùi Thị Tươi đã bị khởi tố, bắt giam, cơ quan chức năng đang tiếp tục điều tra, củng cố hồ sơ...Vụ việc là hồi chuông cảnh tỉnh về việc trao gửi niềm tin của người dân, tránh để bản thân và gia đình thành nạn nhân của những kẻ lừa đảo”.

Gặp gỡ, lắng nghe từng câu chuyện, hoàn cảnh của mỗi người dân trong các vụ việc vỡ hụi, điều dễ nhận thấy là sự chất phác, dễ tin người. Và khi trao gửi niềm tin nhầm chỗ, họ đã phải đau lòng ngậm “trái đắng”.

Sau những cuộc gặp gỡ khi “sự đã rồi”, điều còn day dứt trong tâm trí tôi là hình ảnh ông Lê Văn Hoa - chồng bà Kén người gầy còm, trong cơn ho liên tục, vẫn cố gắng nói: “Vợ chồng tôi đâu phải người lười nhác, cũng chẳng sống tệ với ai, vậy mà sao người ta nỡ lòng nào...”. Tôi vốn định hỏi, sao gia đình không đưa ông đi chữa trị, nhưng rồi lại thôi. Có lẽ trong tình cảnh này, việc xoay xở tiền bạc với gia đình bà Kén chẳng dễ dàng. Chỉ mong rằng, những vụ việc khiến người dân bức xúc sẽ sớm được cơ quan chức năng làm rõ để người dân sớm tìm lại công bằng và niềm tin vào pháp luật.

Bài và ảnh: Khánh Lộc