• “Vọng văn sinh nghĩa” và “Vọng văn vấn thiết”
    2026-06-27 07:28:00

    (vhds.baothanhhoa.vn) - Độc giả Lê Giảng (Hạc Thành - Thanh Hóa) hỏi: “Trong bài “Về cách giảng chữ “trọng” trong từ “trọng tài” trong Tầm nguyên từ điển của Lê Văn Hòe”, tác giả Mẫn Nông có nhắc đến câu “Vọng văn sinh nghĩa”. Cụ thể, ông nhận xét: “Nguyên nhân có lẽ...

  • Về nghĩa của chữ “canh” trong “canh kệ”
    2026-06-16 07:37:00

    (vhds.baothanhhoa.vn) - “Tầm nguyên từ điển” của Vân Hạc Lê Văn Hòe là cuốn sách được Quốc Học Thư Xã ấn hành lần đầu năm 1942, và NXB Trẻ tái bản quý I năm 2026. Trong chuyên mục “Cà kê chuyện chữ nghĩa” số trước, chúng tôi đã bàn đến cách giải thích từ nguyên nghĩa...

  • “Thanh thiên” và “thiên thanh”
    2026-06-09 07:36:00

    (vhds.baothanhhoa.vn) - “Thanh thiên” 青天 và “thiên thanh” 天青 là hai từ Việt gốc Hán hay bị lẫn lộn với nhau, hoặc bị coi là đồng nghĩa. Sự nhầm lẫn này không chỉ xảy ra với người bình thường mà còn ngay với cả người biên soạn từ điển.

  • Trong thời đại AI, có nên xem lại vai trò của ngoại ngữ trong kỳ thi bắt buộc?
    2026-06-08 14:22:00

    Có một cảnh tượng ngày càng trở nên quen thuộc. Một người mở một trang báo bằng tiếng Anh, tiếng Pháp, hay tiếng Trung trên điện thoại. Chỉ vài giây sau, toàn bộ nội dung đã được chuyển sang tiếng Việt.

  • Viettel huấn luyện mô hình AI chủ quyền tiếng Việt với 120 tỷ tham số
    2026-06-04 20:15:00

    Trung tâm Dịch vụ dữ liệu và Trí tuệ nhân tạo Viettel (Viettel AI) đang thúc đẩy phát triển AI chủ quyền tại Việt Nam, đồng thời ghi nhận kết quả rõ rệt về năng lực mô hình thông qua quá trình huấn luyện và tinh chỉnh trên các mô hình mở NVIDIA Nemotron.

  • Về từ “xui xúc” trong phương ngữ Thanh Hóa
    2026-05-26 08:16:00

    (vhds.baothanhhoa.vn) - Trong chuyên mục “Cà kê chuyện chữ nghĩa” số trước (tháng 4/2026) chúng tôi đã phân tích nghĩa đẳng lập của từ “xấu xí”, một từ được Từ điển từ láy tiếng Việt (Viện Ngôn ngữ học - Hoàng Văn Hành chủ biên - Nhà xuất bản Khoa học xã hội, 2011)...

  • Nét chữ - Nết người:  Lan tỏa tình yêu tiếng Việt từ Hội thi viết chữ đẹp
    2026-05-20 10:04:00

    (vhds.baothanhhoa.vn) - Vòng chung kết cuộc thi viết chữ đẹp lần thứ 3 tại Hệ thống giáo dục Nobel School với chủ đề “Nobel - Kết nối đam mê chữ đẹp Việt” vừa chính thức khép lại. Sự kiện như một ngày hội giáo dục, thu hút đông đảo thí sinh đến từ nhiều ngôi trường...

  • Về cách giảng hai từ “phiền phức” và “phức tạp” trong “Tầm nguyên từ điển” của Lê Văn Hòe
    2026-05-16 08:41:00

    (vhds.baothanhhoa.vn) - Sách Tầm nguyên từ điển (Vân-Hạc Lê Văn Hòe - Quốc Học Thư Xã ấn hành 1942, NXB Trẻ tái bản quý 1, năm 2026). Ở hai mục từ “phiền phức” và “phức tạp”, tác giả có những cách giải thích đáng chú ý, nhưng xét theo tự hình và lịch sử ngữ nghĩa Hán...

  • “Vỏ quýt dày” và “móng tay nhọn”
    2026-04-21 07:20:00

    (vhds.baothanhhoa.vn) - Tục ngữ Việt Nam có câu: “Vỏ quýt dày có móng tay nhọn”. Sách Từ điển thành ngữ và tục ngữ Việt Nam (GS. Nguyễn Lân, in lần đầu năm 1989; NXB Văn học tái bản các năm 2014, 2015, 2016, 2017) giải thích là: “Ý nói: Hai bên đều ghê gớm như nhau,...

  • “Rang” và “rang” hay “nấu” và “rang”?
    2026-04-11 20:40:00

    (vhds.baothanhhoa.vn) - Chương trình Vua Tiếng Việt, yêu cầu người chơi điền từ để hoàn thiện ngữ liệu: “Trâu ... heo nở”. Người chơi không điền được nên “bỏ qua”; đáp án của Chương trình là: “Trâu teo, heo nở”. Nhân đây, cố vấn Vua Tiếng Việt phân tích mở rộng thêm:

Tắt [X]