Vị ngọt thắp sáng “ước mơ quê”

Từ vài đàn ong nuôi “thử nghiệm” ban đầu, nhờ biết tận dụng lợi thế rừng tự nhiên, vườn đồi và những vườn cây ăn quả trĩu mùa hoa, nhiều hộ dân trên địa bàn tỉnh đã mạnh dạn mở rộng quy mô, từng bước xây dựng thương hiệu sản phẩm mật ong trên thị trường. Nghề nuôi ong lấy mật đang góp phần tạo dựng sinh kế bền vững, giúp nhiều gia đình vươn lên khá giả.

Mô hình nuôi ong của gia đình ông Dương Văn Tứ ở thôn 2, xã Tiên Trang.

Suốt hơn 20 năm qua, ông Dương Văn Tứ ở thôn 2, xã Tiên Trang dành phần lớn thời gian chăm sóc đàn ong như người thân trong gia đình. Nhắc lại cơ duyên đến với nghề, ông Tứ cho chia sẻ: “Năm 2002, trong một lần tham quan mô hình nuôi ong lấy mật ở thị trấn Phong Sơn, huyện Cẩm Thủy (cũ), tôi đã bị cuốn hút bởi hương thơm đặc trưng của các loài hoa được quện trong sắc mật ong vàng óng. Khi tìm hiểu, tôi nhận thấy khu vực gia đình đang sinh sống có nhiều nét tương đồng với lợi thế đất rộng, nhiều cây cối, lại nằm ngay dưới chân núi Chẹt, vì vậy tôi đã bắt đầu mua 2 đàn ong về nuôi thử”.

Bằng sự tâm huyết và ham học hỏi, ông Tứ đã đầu tư mua nhiều sách, đi đến nhiều mô hình để học hỏi kinh nghiệm nhân giống, phát triển đàn ong chủ lực cho mật, đồng thời ông còn chủ động tách đàn, bán giống cho bà con trong và ngoài xã. Theo ông Tứ, nghề nuôi ong không đòi hỏi vốn lớn, nhưng đòi hỏi người nuôi ong phải luôn kiên trì, cẩn thận và trong quá trình chăm sóc phải có chế độ phù hợp ở từng giai đoạn, từng mùa. Để đàn ong khỏe mạnh, cho mật đều và chất lượng, đòi hỏi người nuôi phải thường xuyên vệ sinh, kiểm tra thùng ong để đảm bảo ong luôn khô ráo, thoáng mát; đồng thời công tác phòng, chống dịch bệnh cho ong cũng luôn được chú trọng. Vào mùa hoa, người nuôi cần chú ý đến việc di chuyển ong đến những nơi có nguồn hoa phong phú để ong có nguyên liệu làm mật.

Cùng với việc làm chủ kỹ thuật, ông Tứ còn áp dụng trang thiết bị hiện đại vào sản xuất như xử lý bằng máy hạ thủy phần, diệt nấm men, tách tạp chất, lọc thô, lọc tinh... trên hệ thống dây chuyền khép kín đã tạo ra sản phẩm chất lượng phục vụ cho người tiêu dùng.

Hiện nay, gia đình ông có quy mô trên 200 đàn ong, mỗi năm thu hoạch khoảng gần 2.000 lít, với giá bán từ 250.000 đến 300.000 đồng/lít; mang lại nguồn thu trên 200 triệu đồng sau khi trừ chi phí. Bên cạnh phát triển kinh tế gia đình, ông cũng tích cực chia sẻ kinh nghiệm, hỗ trợ kỹ thuật cho các hộ có nhu cầu đến học hỏi, góp phần lan tỏa nghề nuôi ong tại địa phương.

Cùng quan điểm, anh Nguyễn Văn Nhớ ở thôn 3, xã Xuân Du đã có 15 năm gắn bó với nghề và hiện đang sở hữu hơn 200 đàn ong, thu hoạch khoảng 1.500 lít/năm. Anh Nhớ cho biết, địa phương có thế mạnh là đất đồi rừng với nhiều loại cây phong phú, quanh năm ra hoa, thích hợp với nghề nuôi ong. Tuy nhiên, ong là loại vật sống theo bầy đàn rất cao và nhạy cảm với tác động của ngoại cảnh, vì vậy trong quá trình chăm sóc người nuôi ong phải thực sự “hiểu tính nết” của ong, áp dụng các biện pháp chăm sóc phù hợp ở từng mùa, từng giai đoạn để đàn ong có khỏe mạnh thì cho ra những giọt mật chất lượng.

Không chỉ tiên phong đưa nghề nuôi ong về địa phương, anh Nhớ cùng với một số hộ dân đã thành lập HTX dịch vụ nông nghiệp Phượng Xuân. Để nâng cao năng lực cạnh tranh trên thị trường, ngay từ ngày đầu thành lập, các thành viên trong HTX luôn lấy chữ tín để xây dựng thương hiệu sản phẩm. Năm 2020 sản phẩm mật ong Phượng Nghi được công nhận sản phẩm OCOP 3 sao.

Sau khi các xã Xuân Du, Phượng Nghi, Cán Khê sáp nhập thành xã Xuân Du, HTX dịch vụ nông nghiệp Phượng Xuân (cũ), nay chuyển đổi thành HTX nông nghiệp và dịch vụ Xuân Du. Hiện nay, trên địa bàn xã có gần 3.000 đàn ong, trong đó có khoảng 1.500 đàn ong của các hộ được HTX liên kết, bao tiêu sản phẩm mật ong. Trên cương vị Chủ tịch HĐQT HTX nông nghiệp và dịch vụ Xuân Du, ông Nhớ cùng với các thành viên thường xuyên chú trọng từ khâu chọn giống, chăm sóc đàn ong đến việc áp dụng khoa học kỹ thuật vào nuôi ong và khai thác mật, để sản phẩm luôn đạt chất lượng tốt nhất.

Bên cạnh đó, sản phẩm mật ong cũng thường xuyên được trưng bày, giới thiệu tại các hội chợ, trưng bày xúc tiến thương mại; phân phối, tiêu thụ tại các cửa hàng, siêu thị trong cả nước được người tiêu dùng đánh giá cao. Hiện nay, doanh thu HTX nông nghiệp và dịch vụ Xuân Du đạt trên 3 tỷ đồng/năm; thu nhập bình quân người lao động đạt từ 6 đến 8 triệu đồng/người/tháng; thu nhập bình quân hộ thành viên trong HTX là 12 triệu đồng/người/tháng...

Với sự nỗ lực, bền bỉ của người dân, cùng với sự đồng hành, hỗ trợ của HTX, nghề nuôi ong ở nhiều địa phương trong tỉnh đang từng bước phát triển theo hướng bền vững, ổn định. “Vị ngọt” trong từng giọt mật không chỉ là sự kết tinh của hương hoa, mà ở đó còn thấm đẫm mồ hôi, công sức của người lao động, qua đó góp phần cải thiện, nâng cao cuộc sống, tạo nền tảng để quê hương khởi sắc.

Bài và ảnh: Trung Hiếu