Đặc sản từ những tảng ba chỉ nguyên khối- món ngon khó quên

Nhắc đến Hưng Yên, nhiều người nghĩ ngay đến bánh cáy, canh cá Quỳnh Côi, nem chạo Vị Thủy hay gỏi nhệch. Thế nhưng, bên cạnh những món ăn đã nổi tiếng, vùng đất này còn có một đặc sản mang hương vị rất riêng là giò nây-món ăn truyền thống gắn bó với các dịp lễ, Tết, cưới hỏi và những bữa cỗ quan trọng của người dân địa phương.

Giò nây Hưng Yên-món ngon người Hưng Yên yêu thích. ( Ảnh: Vietnam+)

Giò nây phường Trần Lãm, tỉnh Hưng Yên còn được biết đến với nhiều tên gọi khác như giò lây, giò cuốn, giò mỡ hay giò thúc. Dù tên gọi có khác nhau tùy từng địa phương, điểm chung của món ăn vẫn là cách chế biến độc đáo, khác biệt hoàn toàn so với các loại giò chả quen thuộc.

Bí quyết nằm ở những tảng thịt ba chỉ tươi ngon

Nếu giò lụa được làm từ thịt xay nhuyễn, giò xào kết hợp nhiều nguyên liệu hay giò bò mang hương vị đặc trưng của thịt bò thì giò nây lại gây ấn tượng bởi những tảng thịt ba chỉ còn nguyên miếng, được cuộn chặt rồi chế biến cầu kỳ để tạo nên hương vị rất riêng.

Chính sự khác biệt ấy đã giúp giò nây trở thành một trong những món ăn mang đậm bản sắc ẩm thực Hưng Yên, được nhiều thực khách tìm mua mỗi dịp đầu năm hoặc làm quà biếu sau những chuyến về quê.

Muốn có một cây giò nây ngon, điều đầu tiên là phải chọn được nguyên liệu đạt chuẩn.

Nguyên liệu chính của món giò nây. (Ảnh: Vietnam+)

Người làm giò thường lựa những miếng thịt ba chỉ tươi, có tỷ lệ nạc và mỡ cân đối, phần bì còn nguyên vẹn. Khác với nhiều món giò khác, thịt không được xay hay băm nhỏ mà giữ nguyên cả tảng. Chính điều này tạo nên kết cấu đặc trưng của giò nây sau khi hoàn thành.

Sau khi sơ chế sạch sẽ, thịt được tẩm ướp với các loại gia vị quen thuộc như muối, hạt tiêu, mì chính, hành, tỏi băm nhỏ. Nhiều gia đình còn cho thêm tiêu bắc để tăng hương thơm cay nồng, hoặc bổ sung mộc nhĩ thái sợi nhằm tạo độ giòn cho thành phẩm.

Thịt sau khi ướp sẽ được để nghỉ khoảng 30-45 phút để gia vị ngấm đều trước khi chuyển sang công đoạn gói.

Sự khéo léo trong công đoạn gói giò

Theo những người có nhiều năm làm nghề, công đoạn quan trọng nhất chính là cuộn giò.

Những tảng thịt được xếp ngay ngắn, phần nạc hướng vào trong, sau đó cuộn thật chặt bằng lá chuối đã được rửa sạch và hơ mềm trên lửa. Lá chuối không chỉ giúp định hình cây giò mà còn tạo nên màu xanh đẹp mắt cùng mùi thơm đặc trưng sau khi luộc.

Việc cuộn phải đều tay để các thớ thịt ép sát vào nhau. Nếu cuốn lỏng, khi cắt giò sẽ bị rời rạc, không tạo được khối chắc đẹp và ảnh hưởng đến hương vị.

Tùy từng gia đình hoặc từng dịp sử dụng mà giò có thể được gói theo khuôn tròn hoặc vuông. Vào dịp Tết, nhiều người Thái Bình thích gói khuôn vuông để khi cắt ra, miếng giò hài hòa với bánh chưng trên mâm cỗ truyền thống.

Sau khi gói xong, giò được đem luộc trong nhiều giờ liên tục. Thời gian luộc có thể dao động từ khoảng 3 đến 5 giờ, tùy kích thước cây giò và kinh nghiệm của người chế biến. Điều quan trọng là phải giữ lửa vừa để nhiệt truyền đều vào bên trong, giúp phần thịt chín kỹ mà vẫn giữ được độ mềm.

Nhiều người làm nghề chia sẻ rằng, luộc quá nhanh hoặc quá lửa sẽ khiến thịt bị khô, còn luộc chưa đủ thời gian thì các lớp thịt chưa kịp kết dính.

Khi giò chín, người ta vớt ra để ráo rồi ép chặt như ép bánh chưng. Công đoạn này giúp phần nước thừa thoát ra ngoài, đồng thời khiến các lớp thịt kết dính chắc hơn, tạo nên những khoanh giò đẹp mắt khi cắt.

Sau khi nguội hoàn toàn, giò được bảo quản trong ngăn mát tủ lạnh và có thể sử dụng trong khoảng 7-10 ngày mà vẫn giữ được hương vị.

Món ngon mềm như thạch nhưng không hề ngấy

Giò nây sau khi được luộc chín, cắt lát. (Ảnh: Vietnam+)

Ấn tượng đầu tiên của nhiều người khi nhìn thấy giò nây là những lớp mỡ xen kẽ thịt khá dày. Không ít thực khách lo ngại món ăn sẽ béo và nhanh ngấy.

Thế nhưng, cảm giác ấy gần như biến mất ngay từ miếng đầu tiên. Nhờ quá trình luộc lâu và ép kỹ, phần mỡ trở nên trong, mềm và có độ dai nhẹ như thạch. Lớp nạc giữ được vị ngọt tự nhiên, hòa quyện cùng mùi thơm của tiêu, hành tỏi và hương lá chuối.

Khi thái thành từng lát mỏng, miếng giò có màu hồng nhạt xen trắng rất đẹp mắt. Càng nhai kỹ càng cảm nhận rõ vị béo nhưng thanh, không hề ngấy như vẻ ngoài.

Đó cũng là lý do giò nây thường được xem là món ăn giúp “giải ngấy” trong những ngày Tết-thời điểm mâm cơm có nhiều món nhiều dầu mỡ. Giò nây ngon nhất khi đã nguội hẳn hoặc để lạnh và ăn cùng dưa hành là “đúng điệu.”

Món ăn thường được thái thành từng lát hoặc từng khúc vừa ăn rồi chấm với nước mắm nguyên chất, nước mắm pha tỏi ớt hoặc ăn kèm dưa hành, dưa cải muối.

Vị chua nhẹ của dưa muối giúp cân bằng vị béo của thịt, trong khi hương thơm của lá chuối và tiêu bắc càng làm nổi bật vị ngon của từng miếng giò.

Không cần quá nhiều gia vị cầu kỳ, chỉ với vài lát giò nây cùng bát cơm nóng cũng đủ tạo nên bữa ăn đậm chất quê nhà.

Từ món ăn truyền thống trở thành đặc sản khiến người xa quê luôn nhớ

Trước đây, giò nây chủ yếu xuất hiện trong các dịp lễ, Tết hoặc những mâm cỗ lớn của người dân Thái Bình. Đây cũng là món ăn thường được dùng để tiếp đãi khách quý trong các đám cưới, giỗ chạp hay ngày đầu xuân.

Ngày nay, cùng với sự phát triển của các cơ sở sản xuất giò chả, giò nây đã có mặt ở nhiều tỉnh, thành phố và được đông đảo thực khách biết đến.

Dù không phổ biến như giò lụa hay chả quế, giò nây vẫn giữ được sức hút riêng nhờ hương vị khác biệt và cách chế biến truyền thống được lưu giữ qua nhiều thế hệ.

Đối với nhiều người con Hưng yên, giò nây không đơn thuần là một món ăn mà còn là ký ức về những ngày Tết đoàn viên. Mùi thơm của lá chuối quyện với thịt ba chỉ vừa chín tới, tiếng dao cắt từng khoanh giò trên mâm cỗ, đĩa dưa hành đặt cạnh bát nước mắm... tất cả tạo nên hương vị rất riêng mà khó món ăn nào thay thế được.

Có lẽ cũng vì thế mà từ một món ăn chỉ quen thuộc ở vùng quê lúa, giò nây ngày nay đã trở thành đặc sản được nhiều người tìm mua, không chỉ để thưởng thức mà còn để mang theo như một phần hương vị quê hương.

Giản dị trong nguyên liệu nhưng cầu kỳ trong cách chế biến, giò nây là minh chứng cho sự tinh tế của ẩm thực Hưng Yên. Và chỉ cần một lần thưởng thức, thực khách sẽ hiểu vì sao món giò có vẻ ngoài tưởng chừng nhiều mỡ ấy lại đủ sức khiến biết bao người nhớ mãi không quên./.

Theo TTXVN