Những con mắt mùa thu

Tháng Tám, nắng đã nhạt màu, thì thào những trận mưa vô tình đến rồi đi. Có những chiều oi nồng đến cáu kỉnh, lại có những sớm nghe gió mơn man lùa se sắt trên da. Trong vườn nhà, mùi quả thơm chín nục. Mít nồng nàn, ổi lênh loang, nhãn dìu dịu. Đã tận hiến sau một mùa nắng bỏng, đã dâng cho đời vị ngọt nguyên sơ. Những loài cây ấy sắp vào kì ngơi nghỉ. Nhưng kìa, trong một góc, có những trái thơm mới bắt đầu hé mở. Trong nắng gió thiu thiu, như những con mắt gọi mùa.

Khu vườn không rộng lắm, nhưng đủ các loại cây. Bà bảo, để chúng gối nhau mà ra hoa, kết quả, cho nhịp vườn luôn xao động. Những đàn ong bay đi, bay về bao lượt hết ngày nọ tháng kia; tiếng vo ve, lào xào báo hiệu những mùa quả ngọt. Mỗi đứa cháu lại thích một loại quả khác nhau, bà chiều hết. Chỉ có điều, phải biết đợi chờ. Và niềm chờ đợi của tôi luôn lâu nhất, dài nhất mà cũng hân hoan nhất. Vì thứ quả tôi thích nhất là na. Luôn chín sau cùng nhưng ngọt thơm, đậm đà khó cưỡng.

Cây na không cao và cũng không rậm rạp, tán không rộng như những loài cây khác; lại cũng chẳng phải cầu kì chăm bón nên cứ đứng lặng lẽ, khiêm nhường ở góc vườn như mấy người lính canh cần cù, chịu khó.

Tầm tháng Năm, na ra hoa. Những bông hoa đơn sơ, mộc mạc - không rực rỡ, ngát hương hay điệu đà khoe mẽ. Mỗi bông là một cái đài với ba cánh xanh xanh, cứng cáp. Cô em họ có lần thắc mắc, sao nhìn như hoa nhựa. Nhưng bao chiều tôi đã ra ngó từng bông hoa đang lấp ló sau nách lá để mường tượng đến những quả na thành hình từ ấp iu, chi chút. Và chỉ mình tôi ngửi thấy mùi hương hoa na trộn hòa trong gió. Mùi hương thanh nhẹ, dịu dàng nương theo cánh mũi, phập phồng những nâng niu, chờ đợi. Có phải, khi yêu thương và mong ngóng, mọi điều đều trở nên ý nghĩa?

Thế rồi đi qua tháng Sáu, tháng Bảy, qua bao nắng gió, qua bao lượt quả ồn ào, qua bao tiếng chim chuyền cành trên những “tán cây hàng xóm”. Những trái na nhỏ xinh vẫn ngủ ngon lành, vô ưu trong nếp xanh bàng bạc, như không biết đến buồn vui hay ồn ào nhân thế.

Tôi cũng tạm quên những trái xanh nhỏ nhắn ấy hòa vào cùng đám anh chị em rộn ràng trèo hái nhãn, lùng ổi mỡ và theo chân bà vỗ mít. Trong lòng yên tâm một điều, những trái na của mình đang lớn, đang tích tụ ngọt thơm để một ngày dành tặng bất ngờ. Cây na của tôi, yêu thương của tôi. Món quà bà vun xới.

Tháng Tám, nắng hanh hao, ram rám... khi những bàn chân thơ bé đã chán vườn nhà mà ríu rít với đồng làng, bến nước, bà vẫn hằng ngày cần mẫn nhổ cỏ, bắt sâu cùng với tôi thẩn thơ bên cạnh. Tôi vạch cỏ, bới đất, săm soi đường đi của lũ kiến, tìm vết chân của bầy ong và không quên thăm nom những trái na lúc lỉu trên cành. Niềm hồi hộp dâng đầy trong mắt.

Rồi cũng đến ngày vỡ òa sung sướng khi phát hiện trái na đầu tiên vừa cựa da, nứt vỏ. Đã nhìn thấy những thớ thịt trắng ngần lấp ló. Mùi hương dậy lên náo nức. Tôi reo lên: “Na chín rồi, mùa na bắt đầu rồi bà ơi!”. Bà cười mủm mỉm, bảo từ chiều qua bà đã thấy có quả na mở mắt. Hóa ra bà tinh tường phát hiện ra điều bí mật trước cả tôi.

Và từ hôm đó, ngày nào tôi cũng quẩn quanh bên những gốc na. Khu vườn bỗng trở thành thiên đường thu nhỏ. Tôi say sưa dõi theo mùi thơm đằm nhẹ trên những cành, hồi hộp với từng sự trở mình của những lá đang nấp, dạt vào nhường chỗ cho những con mắt mở ra khe khẽ.

Những con mắt e lệ mà háo hức, bỡ ngỡ mà hân hoan. Những con mắt xanh ưng ửng niềm mãn khai, thơm thảo.

Và tôi gọi đó là những con mắt mùa thu!

Nhất Mạt Hương