Chiếc mặt nạ trong trò diễn Xuân Phả và MV Come My Way của Sơn Tùng MTP

Come My Way vừa ra mắt đánh dấu sự trở lại của Sơn Tùng M-TP, không chỉ tạo nên cơn sốt về lượt xem hay độ phủ sóng mạng xã hội, mà đã mở ra nhiều cuộc thảo luận về các hình ảnh video ca nhạc (Music Video - MV) hướng đến.

Các vũ công đang biểu diễn trò Xuân Phả

Trong xu thế hội nhập và đưa văn hóa Việt ra thế giới, hình ảnh những tà áo dài, nón lá, trống đồng... trở thành biểu tượng du lịch, định vị “thương hiệu” Việt khiến ai nhìn cũng nhận ra ngay. Tuy nhiên trong MV Come My Way của Sơn Tùng M-TP phát hành tối ngày 28/5, các hình ảnh và biểu tượng văn hóa Việt nổi bật đã được giới thiệu và giải mã. Ngoài chim Lạc, MV còn “cài cắm” hàng loạt chất liệu văn hóa quen thuộc như họa tiết rồng thời Lý, hình tượng trâu ngọc, lễ hội đua bò An Giang hay nghệ thuật mô tô bay từng gắn với ký ức tuổi thơ của nhiều thế hệ, con tằm nhả tơ ở ẩn dụ cho sự tích “tằm tơ” trong nghề canh cửi truyền thống, đồng thời đại diện cho sự chuyển mình nghệ thuật, sẵn sàng “hóa bướm” bay ra biển lớn. Và đặc biệt hình ảnh chiếc mặt nạ trong trò Xuân Phả - một trong những điểm nhấn thị giác mạnh mẽ nhất.

Đối với người xứ Thanh, mấy ai không biết đến múa Xuân Phả với hơn 1.000 năm tồn tại và phát triển, một trò diễn “độc nhất vô nhị” của người dân làng Xuân Phả, xã Xuân Trường (nay là xã Thọ Xuân). Được hình thành từ đầu thế kỷ thứ 10 trên cơ sở các tiết mục cung đình, trò Xuân Phả là các trò diễn dân gian mô tả cảnh 5 quốc gia cổ (thuộc Trung Hoa, Hoa Lang, Tú Huần, Chiêm Thành, Ai Lao) đem lễ vật cùng với những tiết mục múa hát đặc sắc để chúc mừng Hoàng đế nước Việt xưa. Vì thế trò múa Xuân Phả còn được gọi là “Ngũ quốc lân bang đồ tiến cống”. Trong đó có 3 trò Hoa Lang, Chiêm Thành và Tú Huần, khi diễn các nhân vật phải dùng mặt nạ làm bằng chất liệu da bò hoặc bằng gỗ được tô vẽ, sơn phết. Nghệ thuật hóa trang độc đáo mang đến màu sắc tâm linh, tín ngưỡng bí ẩn cho trò diễn Xuân Phả.

Sơn Tùng M-TP đưa hình ảnh mặt nạ lấy cảm hứng từ trò cổ Xuân Phả vào MV “Come My Way”.

Nếu như chiếc mặt nạ trong trò diễn Xuân Phả để khẳng định hình ảnh bốn phương tới chầu một Đại Việt hùng cường thì thông điệp chính của MV Come My Way là hãy tới chỗ tôi, hãy đến theo cách của tôi. Một người Việt hát tiếng Anh, bắt tay một rapper Mỹ, mang nhạc của mình ra thế giới, không chỉ là tham vọng của người Việt nói chung, Sơn Tùng M-TP nói riêng mà còn là sự tỏa rạng của văn hóa Việt Nam, nơi hội tụ những biểu tượng văn hóa đặc sắc, trường tồn với thời gian.

Một cảnh trong MV có sự xuất hiện của hình ảnh mặt nạ đặc biệt.

Toàn bộ dàn vũ công xuyên suốt MV đều đeo chiếc mặt nạ gỗ một lần nữa thể hiện cảm hứng dân gian hòa trộn hoàn hảo với những bước nhảy hip-hop hiện đại. Vì thế, chỉ sau 8 phút ra mắt, MV đã đạt 1 triệu view, và nhanh chóng “leo” lên vị trí dẫn đầu danh mục âm nhạc của YouTube Việt Nam và lọt top thịnh hành tại nhiều quốc gia khác. Hình ảnh chiếc mặt nạ trong trò diễn Xuân Phả cũng lan truyền chóng mặt, “leo” lên xu hướng. Phải khẳng định việc Sơn Tùng M-TP lấy một cái mặt nạ đẹp gắn vào MV không phải để thể hiện màu dân tộc, tự bản thân chiếc mặt nạ trong một trò diễn tồn tại hàng nghìn năm đã là minh chứng cho sức sống và ý nghĩa riêng của nó.

Có thể thấy, trong thời đại mạng xã hội, không ít người trẻ tiếp cận văn hoá truyền thống qua âm nhạc, điện ảnh thay vì thông tin thường thức. Vì vậy một chi tiết chỉ xuất hiện vài giây trong MV đôi khi lại khiến cả một loại hình nghệ thuật dân gian lâu đời được tìm kiếm và bàn luận trở lại.

Dù vẫn còn nhiều tranh luận về cách đưa yếu tố truyền thống vào sản phẩm giải trí hiện đại, nhưng ít nhất, Come My Way đã khiến cái tên Xuân Phả được nhiều người biết hơn, vượt ra khỏi phạm vi lễ hội địa phương để đến gần hơn với khán giả trẻ.

CHI ANH